Arz Nedir? Arz Kanunu ve Miktarları Nelerdir?

  • Whatsapp
Arz Nedir? Arz Kanunu ve Miktarları Nelerdir?

Arz Kavramı

Bilindiği üzere piyasada, alıcı ve satıcılar olmak üzere iki taraf vardır. Alıcıların faaliyetleri piyasanın Talep yönünü oluştururken satıcıların faaliyetleri de piyasanın Arz Yönünü oluşturur.

Günlük dilde arz, sunmak anlamına gelmektedir. İktisadi anlamda arz ise, belirli bir piyasada, belirli bir zaman diliminde, belirli bir fiyattan, satılmak üzere piyasaya sunulan mal ya da hizmet miktarı olarak ifade edilir. Tanımdan da anlaşılacağı üzere arzın varlığından söz edebilmek için satma isteğinin kesin var olması gerekir.

Örneğin, bir kitabevi ile kütüphaneyi karşılaştırırsak, her ikisinde de çok sayıda kitap bulunmaktadır. Kütüphanedeki kitaplar, o kütüphaneye gelenlerin yararlanmaları içindir. Yani satış amacı yoktur. Dolayısıyla kütüphanedeki kitaplar arz edilen ürünler değillerdir. Ancak kitabevinde satılmak üzere bulundurulan kitaplar satış amacı olduğu için arz oluşturacaktır.

Arz Miktarı Nedir?

Bir piyasada bütün firmaların ya da üreticilerin belirli bir vakit içinde satışını planladıkları mal ya da hizmetin miktarına arz edilen miktar ya da arz miktarı denir. Bir Piyasada bir denge içerisinde bütün üretici firmaların belli bir vakit içinde satmayı planladıkları mal ya da hizmet miktarını etkileyen faktörleri aşağıdaki gibi sayabiliriz;

–              Mal ya da hizmetin fiyatı

–              Girdi (Üretim Faktörlerinin) fiyatları

–              Teknoloji düzeyi

–              Üretimi yapılan diğer malların fiyatları

–              Firma sayısı

–              Geleceğe dönük fiyat beklentisi

Arz Kanunu (Arz Yasası) Nedir?

Arz kanunu, Ceteris Paribus varsayımı altında yani diğer etkenler istikrarlı kalmak üzere, mal ya da hizmetin fiyatı ile o üründen piyasaya arz edilen miktar arasındaki ilişkiyi açıklar. Ceteris Paribus varsayımı, mal ya da hizmetten satılmak amacıyla piyasaya sunulacak miktarı etkileyen ve yukarıda sayılan unsurlardan sadece ilgili mal fiyatının değişmesi diğer faktörlerin de sabit kalması durumunu ifade eder.

Bu kuram altında, fiyat ile miktar arasında doğru orantı vardır. Bir mal ya da hizmetin fiyatı arttıkça o maldan satılmak amacıyla piyasaya sunulan miktar artar. Tam tersine mal ya da hizmetin fiyatı düştükçe o mal ya da hizmetten arz edilen miktar azalır.

Kırmızı Et Arz Çizelgesi

Örneğin; kırmızı et piyasasını ele alalım. Üreticilerin bir hafta boyunca kırmızı et piyasasında üretecekleri kırmızı et miktarını yukarıda belirttiğimiz faktörler belirleyecektir. Fiyat dışındaki diğer bütün etkenlerin sabit kaldığını ve farklı fiyatlardan piyasaya arz edilecek kırmızı et miktarlarını görelim. Belirli fiyatlardan ortaya çıkan arz miktarları, arz çizelgesi ya da arz Modülü ile gösterilir.

Tablo 2: Kırmızı Et Arz Çizelgesi (Arz Modülü)

Fiyat (TL/kg)Miktar (ton/1 hafta)
50
1020
1535
2045
2565

Bu arz çizelgesinde de görüldüğü üzere kırmızı etin fiyatı arttıkça arz yani halka sunulan ürün miktarı da artmaktadır. Arz çizelgesi ile gösterilen, fiyat ile arz miktarı arasındaki bağ arz eğrileri aracılığıyla da gösterilir.

 Grafik 1: Arz Yasası
Arz Nedir? Arz Kanunu ve Miktarları Nelerdir?
Kırmızı Et Arz Grafiği

Grafikte dikey eksen kırmızı et fiyatını, yatay eksen de kırmızı et miktarını göstermektedir. AA eğrisi arz eğrisidir. Grafikte de görüldüğü gibi arz eğrisi pozitif eğimli bir eğridir. Bunun sebebi de fiyat ile arz miktarı arasındaki doğru orantıdır.

Fiyat Yükseldikçe Arz Edilen Ürün de Artar!

Grafiğe baktığımızda 5 lira birim fiyattan kırmızı et arzı sıfırdır. Fiyat 10 liraya yükseldiğinde kırmızı et arzı da 20 ton olmuştur. Fiyat yükselmeye devam ettikçe rasyonel davranan firmalar arz miktarlarını da artıracaklardır. Tam tersine fiyatlar düştükçe arz miktarı da azalacaktır. Arz eğrisi üzerindeki noktalar arasındaki geçiş yani B noktasından C noktasına, C noktasından D noktasına ya da E noktasından D noktasına geçişler, tamamen fiyat değişikliklerinin sonucudur.

Arz eğrisinde de görüldüğü üzere fiyat arttıkça arz edilen miktar artmakta, fiyat azaldıkça arz edilen miktar da azalmaktadır. Arz eğrileri, pozitif eğimli eğrilerdir yani sol aşağıdan sağ yukarıya doğru çizilen eğrilerdir. Bunun sebebi, fiyatla arz miktarı arasındaki doğru orantıdır.

 

 

Related posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir