Bağımsız Denetçi Kimdir? Bağımsız Denetçi Nasıl Olunur?

  • Whatsapp
Bağımsız Denetçi Kimdir? Bağımsız Denetçi Nasıl Olunur?

Bağımsız Denetçi Nedir?

Bağımsız denetçi, bir işletmenin yıllık finansal tablolarının, finansal verilerinin, tablo ve bilgiler için belirlenmiş Kriterlere uygunluğu ve doğruluğunu sağlayan yeterli ve uygun bağımsız denetim kanıtlarının elde edilmesi amacıyla uygulama yapan denetimcidir.

Genel olarak kabul görmüş bağımsız denetim standartlarına öngörülen bütün bağımsız denetim tekniklerinin uygulanarak defter, kayıt ve belgelerle denetlenerek değerlendirilmesi ve rapora bağlanması olarak ifade edilir. Bağımsız denetimde kısaca amaç mali tabloları güvenilir seviyeye getirmektir. Bu anlamda denetçinin önemli yanlışlık risklerini belirlemesi ve değerlendirmesi, elde ettiği bilgilere göre mali tabloya ait görüşünü belirtmesi ve yanlışlıklara dair yeterli kanıtları elde etmesi gerekmektedir.

Genel Olarak Denetmenlik

Denetim faaliyetleri yürüten mesleki bilgi ve deneyime sahip olan, bağımsız davranabilen, yüksek ahlaki niteliklere sahip olan uzman kişilere Denetçi ismi verilir. Denetimin kapsamı işletmenin tamamı, bir bölümü, bir şubesi ya da üretim pazarlama gibi bir bölümü olabilir. Bu denetimin sonunda faaliyetlerde etkinlik ve verimliliğin arttırılmasına ilişkin tavsiyelerde bulunur. Denetimin amacı finansal tabloların raporlama standartlarına uygun işletmenin mali durumunu ve faaliyetlerini tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun ve doğru biçimde gösterip göstermediği konusunda bağımsız denetçinin görüş bildirmesidir.

Bağımsız denetimi sınırlayan faktörler arasında denetçinin sınırlı ekonomik koşullar ile çalışması, zaman sınırlaması ve mali tabloların düzenlendiği muhasebe sisteminden kaynaklanan sınırlama yer almaktadır. Bağımsız denetçiden denetim talebinde bulunan işletmenin faaliyetlerinin bağımsız denetime tabi olmasını isteyecek kişi ve kuruluşlardır. Bunlar arasında yer alanlar şu şekildedir:

  • İşletme sahibi
  • İşletme  yöneticileri
  • İşletme ile ortaklık kuracak kişi veya kuruluşlar
  • İşletmeye kredi verecek yatırım kuruluşları

Denetçi Olmak İçin Hangi Eğitimi Almak Gerekir?

Bağımsız denetçiler için sürekli eğitimin amacı etik kurallara uygun şekilde yüksek kalitede bağımsız denetim hizmeti sunabilmesini sağlayan mesleki bilgi ve becerilerin ihtiyaç seviyesine getirilmesi ve korunmasıdır. Denetçi olmak için 3 yıllık dönem boyunca en az 60 kredi temel mesleki konulardan 120 kredi karşılığında eğitimin tamamlanması gerekir. Temel mesleki derslerden her yıl en az 20 kredi tamamlamak gerekmektedir.

3 Yıllık Dönem

Bunun haricinde diğer kredilerin 3 yıllık dönem içerisinde olması kaydıyla hangi yıl edinildiği önemli değildir. Mesleki konulardan herhangi birinde önemli değişiklik yapılmış olması halinde, Kurum yıllık zorunlu kredi miktarının belirli bir kısmının bu konulardan elde edilmesini zorunlu tutabilir. Ancak Kurum tarafından belirli bir konu zorunlu tutulmadığı sürece temel mesleki konuların herhangi birinden kredi elde edilmesi yeterlidir.

Bağımsız Denetçi Nitelikleri ve Özellikleri Nelerdir?

  • Denetimde amaç önemli yanlışlıkların ortaya çıkarılması ve bu sayede finansal tablolara güvenilirlik kazandırma
  • Denetim sonucunda mali tablolarda tek bir görüşün ortaya çıkması
  • Direk %100 güvenilirlik sağlanmamaktadır. Makul bir güven seviyesine ulaşılmalıdır.
  • Mesleki şüphecilik
  • Bağımsızlık
  • Doğruda ısrarcı olma
  • İletişim becerileri

Denetçilerden bulunması gereken bazı özellikler arasında yer almaktadır.

Bağımsız Denetçilerin Sorumlulukları

Bağımsız denetçilerin sorumluluklarına ilişkin düzenleme 660 sayılı KHK ve Türk Ticaret Kanununda belirtilmiştir.

  • Denetimden doğan sorumluluk başlığı ile ifade edilen metinde bağımsız denetçiler hazırlamış oldukları bağımsız denetim raporlarının denetim standartlarına aykırı olması bu rapordaki yanlış eksik, yanlış ya da yanıltıcı bilgiler ve kanaatler nedeniyle doğabilecek tüm zarardan sorumlu tutulmaktadırlar.
  • Denetçinin sorumluluğu başlığı ile denetçilerin kanuni görevlerini yerine getirmesinde kusurlu hareket etmeleri durumunda hem şirkete hem de pay sahiplerine karşı verilen zarardan sorumlu olurlar.
  • Denetim sırasında edindikleri bilgileri ve belgeleri gizli tutmakla yükümlüdürler.
  • Tarafsızlık ilkesine dayanarak bütün denetim sürecini kanuna uygun olacak şekilde tamamlamalılardır.
  • Mesleki bilgi ve becerileri sürekli geliştirmek zorundadırlar. Finansal piyasalarda ve Finans ekonomilerinde sürekli olarak bir şeyler değiştiği için kendilerini güncel tutmakla yükümlüdürler.
  • Mevzuatta bulunan kuralların dışına çıkmadan denetimi tamamlamalılardır.
  • Kesinlikle kanıtlara dayalı olacak şekilde denetim sürecini sürdürmeli ve objektif olmak durumundadırlar.

Bağımsız Denetçi Olmak İçin SMMM Şart Mıdır?

Bağımsız denetçi olmak için, sınavına girilmelidir. Sınav için SMMM ve YMM olma şartı bulunmamaktadır. Bağımsız denetçilik sınavına hukuk, iktisat, maliye, muhasebe, bankacılık, siyasal bilgiler dallarında eğitim veren fakülte ve yüksekokullardan mezun olan öğrenciler başvurabilir. Aynı zamanda denk olan yükseköğrenim kurumunca tasdik edilmiş yabancı yükseköğretim kurumlarından en az lisans seviyesinde mezun olanlar veya diğer öğretim dallarından lisans seviyesinde mezun olmakla birlikte bu bilim dallarından lisansüstü seviyesinde diploma almış olan herkes başvurabilir.

Bağımsız Denetçi Ne Kadar Maaş Alır?

Bağımsız denetçilerin en düşük maaşları asgari ücrettir. Kariyerinde ilerleme kaydeden ve kıdem alan denetçilerin en düşük bağımsız denetçi maaşı 3 bin TL iken en yüksek maaş ise 10 bin TL aralığındadır. Kıdem ve vasıflar meslek yılı içinde gerçekleştirdikleri faaliyet ve görev kapsamında yükselmektedir. Fiilen 3 ay boyunca meslekte bulunan bir bağımsız denetçi kıdem vasfı kazanmaktadır.

Bağımsız Denetçi Türleri

Amaçlarına Göre Denetim Türleri
  • Mali Tabloların Denetimi: Finansal tabloların genel amaçlı denetimi ve muhasebe ilkelerine uygunluğu için yapılır. Bağımsız Denetçiler ve kamu Denetçileri ile yapılır. Dış denetim türleri arasında da yer alır.
  • Uygunluk Denetimi: İletme içinde ya da dışında belirlenen kurallara uygunluğun incelenmesidir.
  • Faaliyet Denetimi: İç denetimden daha geniş olan bu denetim türünde işletmenin faaliyet ve etkinliklerinin verimliliğini değerlendirmek için yapılır. Her türlü denetçi tarafından yapılır.
Statüsü Yönünden Denetim Türleri
  • İç Denetim: Örgüte hizmet eden, örgütün faaliyetlerini inceleyen ve değerlendiren örgüt içerisinde kurulmuş bir bağımsız denetim fonksiyonudur.
  • Kamu Denetimi: Kamu denetim kurumları arasında Devlet Denetleme Kurulu, Sayıştay ve Başbakanlık Yüksek Denetleme Kuruludur.
  • Bağımsız Denetim: serbest meslek sahibi olarak kendi adına çalışan ya da bir denetim şirketinin ortağı olan kişilerin mali tablolarının muhasebeye uygunluğunun denetlenmesidir.
Yapılış Zamanına Göre Denetim Türleri
  • Sürekli Denetim: Sermaye Piyasası Kurulu çerçevesinde hazırlanması ve kamuya açık şekilde yıllık mali tabloların denetimidir. Her yıl yapılması zorunludur.
  • Sınırlı Denetim: Altışar aylık ara bilanço ve gelir tablolarının denetimidir.
  • Özel Denetim: Sermaye Piyasası Kurulu tebliğine göre özel denetim yaptırması zorunlu olan, kurula başvurmaları üzerine bağımsız denetleme kurulunca denetlenmesidir.

Kısaca KGK Nedir?

KGK Bağımsız Denetim faaliyetlerinin doğru ve bağımsız düzenlenmesi için finansal bilgilerin sunumunu sağlayarak borsa şirketleri, bankalar ya da sigorta şirketleri gibi büyük ölçekte olan işletmeleri denetleyen kurumdur. KGK bağımsız denetçiler ve bağımsız denetim kurumlarının kuruluş şartlarını ve çalışma esaslarını belirler. KGK bağımsız denetçiler ve bağımsız denetim kuruluşlarının faaliyetleri ile denetim çalışmalarının, kurumca yayımlanan standart ve düzenlemelere uyumunu gözetlemek ve denetlemektedir.

Bağımsız Denetçilik Sınavları Ne Zaman Yapılır?

Bağımsız Denetçi Sınavları yılda 2 kere yapılmaktadır. Örneğin 2021 yılında Bağımsız Denetçilik sınavı 13 Haziran 2021 ve 14 Kasım 2021 tarihlerinde yapılacaktır.

 

Related posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir