Geçici Vergi Nedir? Geçici Vergi Neleri Kapsar? Nasıl Hesaplanır?

  • Whatsapp
Geçici Vergi Nedir? Geçici Vergi Nasıl Hesaplanır? ve Ne zaman Ödenir?

Geçici Vergi Nedir?

Geçici Vergi, İşletmelerin ve Şirketlerin yani kısacası Vergi Mükellefi olan bütün firmaların beyan ederek ödemesi gereken bir çeşit vergi türüdür. Devlet tarafından tahsil edilen Geçici Vergi uygulaması ilk olarak 1981 yılında “Peşin Ödeme” adı altında uygulanmaya başlamıştır.

Geçici Vergi İşletmelerin veya Şirketlerin Kârları üzerinden tahsil edilmektedir. Kurumlar Vergisi veya Yıllık Gelir Vergisi olarak bildiğimiz beyannamelerin 4 taksite bölünmüş çeşididir. Bilindiği üzere Gelir Vergisi Gerçek kişilerin, Kurumlar Vergisi ise Tüzel kişilerin düzenledikleri beyannamelerdir.

Geçici Vergi Beyannamesi Neden Verilir?

Bu vergi devletin düzenli olarak gelir sağlamakta olduğu ödeneklerden bir tanesidir. Devletin gelir mekanizmalarının sürekli ve düzenli olarak, aksaklığa uğramadan çalışması gerekmektedir. Devletin kendi namına ödenek oluşturabilmesi için meydana getirilen vergiler devlet kurumlarının harcamalarından tutun da camide ki imamın maaşına kadar sermaye oluşturur. Vergilerin tek sebebi devletin hazinesi ödenek oluşturmaktır.

Geçici Vergi Beyannamesi de işletmenin ilgili Geçici dönemleri içerisinde elde ettiği kâr üzerinden belli bir yüzdesel oran ile kazancın bir kısmını Devletin hazinesine aktarılması için oluşturulmuştur. Bu beyanname verginin beyanını gösteren 3-4 sayfalık bir evraktır. Onaylandığı anda Gelir İdaresi Başkanlığının sisteminde bir tahakkuk meydana gelir. İşlemleri gerçekleştiren Mali Müşavir bu Geçici Tahakkukunu ilgili işletmeye ileterek ödemenin gerçekleşmesini sağlamaktadır.

Geçici Vergi Ne Zaman Beyan Edilir ve Ne zaman Ödenir?

Geçici Vergi Beyannamesi Şubat – Mayıs – Ağustos – Kasım aylarında ve yılda 4 kere olmak sureti ile beyan edilmesi gerekmektedir. Belirtilen aylar içerisinde kanunen 14. Günün sonunda beyan edilmesi gerekmektedir. Ödemesi ise 17. Günü akşam saat 24.00’a kadar gerçekleşmesi gerekir. Ancak son yıllarda yayınlanan genelge ile beyan ve ödeme süreleri eşit tutularak 17. Günün akşamına kadar uzatılmıştır.

Geçici Vergi Beyannamesi verginin tarhını izleyen 2.ay içerisinde beyan edilir. Kâr veya zararın kesin olarak netleşmesi ve meydana gelmesi için bu şekilde kararlaştırılmıştır. Bu süreler;

  • Ocak – Şubat – Mart Beyanları -> 17 Mayıs
  • Nisan – Mayıs – Haziran Beyanları -> 17 Ağustos
  • Temmuz – Ağustos – Eylül Beyanları -> 17 Kasım
  • Ekim – Kasım – Aralık Beyanları -> 17 Şubat

Belirtilmiş günlerin akşamına kadar beyan edilip ödenmesi gerekmektedir. Kurumlar Vergisi Beyannamesinin 4 eşit parçaya bölünmesi ile uygulanan Geçici Beyan sisteminde ödeme esastır. Ödemenin gerçekleştiği rakam kadar Kurumlar Vergisi Beyannamesinde mahsup sağlanır ve ödenmemiş olan rakam ancak Kurumlar Vergisi Beyannamesinde tahakkuk etmektedir.

Geçici Vergi Mükellefleri Kimlerdir ve Kimler Geçici Vergi Öder?

Genel olarak piyasada bulunan bütün işletmeler, Anonim Şirketler, Limited Şirketler Geçici Vergi Mükellefidirler. Kâr etmek amacı ile kurulmuş her türlü işletme kârları üzerinden Geçici ödemekle yükümlüdür. Kanunen Geçici Vergi Oranı Tüzel Kişilikler için %22, Gerçek kişilikler için %15 olarak belirtilmiştir. Ancak gerçek kişilikte durum biraz daha farklıdır. Gerçek Kişiler elde ettikleri gelirlerin büyüklüğüne göre ödeme yapmaları gereken ödemeler de çoğalmaktadır.

Geçici Vergi Nedir? Geçici Vergi Nasıl Hesaplanır? ve Ne zaman Ödenir?

Geçici Vergi Nasıl Verilir?

Geçici Vergi yukarıda belirtilmiş olan tarihler arasında ilgili firmanın Serbest Muhasebeci Mali Müşavirleri tarafından beyan edilir. Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Geçici dönemlerinde oldukça yoğun olmaktadırlar. Mali Müşavirler Geçici Vergi Beyannamesini onaylamadan önce Geçici Çalışması yapmaları gerekmektedir. Kâr zarar durumunu hazırlamalı, Gelir – Gider kalemlerini ilgilendiren hesapları kontrol etmeli, maliyet fişlerini oluşturmalı, gider hesaplarını yansıtmalı ve ortaya hatasız bir Gelir Tablosu çıkartmalıdır.

Stoklar kontrol edilmeli, Satılan Ticari Malların Maliyetleri belirlenmelidir. İşleme alınmış olan Fatura, Evrak, Gider, Gelir işlemlerini ilgilendirmekte olan bütün Mali geçerliliği olan belgeler ve bilgiler tekrardan incelenerek kontrol edilmesi, doğru bir beyan oluşturulması için fayda sağlamaktadır. Tüm bu işlemler yapıldıysa ve ortada bir problem görünmüyorsa Serbest Muhasebeci artık Geçici Vergi Beyannamesini göndermeye hazırdır.

İzleyen 2.Ayın 17. Günü Akşamına Kadar Onaylanması Gerekir

Mali Müşavir ilgili ay içerisinde 17. Günün akşamına kadar beyannameyi onaylayabilir. Ancak bu süreler aşılmışsa ve beyanname hala onaylanmak isteniyorsa özel onay verilerek Kanuni Süresinden Sonra seçeneği seçilmelidir. Fakat ödemeler açısından sorun oluşmaması için beyannameyi Mali Müşavirin daha erken hazırlayıp tahakkuku en azından işletmeye birkaç gün öncesinden iletmesinde fayda vardır.

Kurum Geçici Vergi Ödenmezse Ne Olur?

Kurum Geçici ödenmezse ve ayın 17. Günü geçildiyse Geçici Vergi Tahakkukuna direkt olarak faiz işlemeye başlayacaktır. Gecikme zammı 1947 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 30.12.2019 tarihinden itibaren %1,6 olarak belirlenmiştir. Vergi ödeme işlemi tamamlanıncaya kadar borç her ne kadar ise bu faiz oranı üzerinden işlem görmeye devam edecektir.

Geçici Vergi Hazırlarken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Kur Değerlendirmeleri

Kâr veya Zararı ilgilendiren bir işlemdir. Geçici Vergi Hazırlanırken, Alıcılar, Satıcılar, Bankalar vs. yabancı para ile ilgili olan bütün işlemlere kur değerlendirilmesi yapılması gerekir. Yabancı para ile işlem gören hesaplarda elbette bazı kur farkları meydana gelecektir. Bu kur farkları Tek Düzen Hesap Planında yer alan 646-656 numaralı (Kambiyo KârlarıKambiyo Zararları) hesaplarında incelenerek Gelir Tablosuna aktarımı gerçekleştirilir.

Ayrıca değerlemeler yapılırken bir gün öncesinin döviz satış kuru Baz alınarak yapılmalıdır. Buradaki amaç Kur Farklarından dolayı meydana gelen kâr veya zararı belirleyerek Gelir Tablosuna yansıtmaktır.

Geçmiş Yıl Zararları

Geçmiş yıl zararları en fazla 5 yıl boyunca devretmektedir. Zararlar bu sürelerden sonraki dönemlerde mahsup edilmemektedir. Bir önceki yılın Kurumlar Vergisi Beyannamesine bakılarak Geçici Vergide düşülmüş olan rakam “Gelecek Yıla Devreden Cari Yıl Zararları” maddesinde yer alan rakam ile aynı olmalıdır.

Gelecek Aylara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları

Yapılmış olan hali hazırdaki tahakkuklarınızı gözden geçirmelisiniz. Geleceğe dönük olan kiralarınız, ödemeleriniz, gelir kayıtlarınız vs. varsa tahakkuklarını gerçekleştirmiş olmanız gerekmektedir. 180-280-380-480-181-281-381-481 hesaplarda ilgili döneme ait olan giderlerin beyanı edilecek olan döneme çekilmesi gerekmektedir.

Amortismanların Gider Yazılması

Bilindiği üzere Amortismanlar gelecek dönemlerde tükendikçe yavaş yavaş gider yazılması gereken tükenme paylarıdır. İlgili dönemde henüz payları tükenmiş olan Amortisman tutarlarının hesaplanarak gider yazılması gerekmektedir. Hesaplamaların ve Amortismana tabi olan bütün giderlerin yüzdelerinin doğru hesaplanarak yalnızca olması gerektiği kadar gider yazılması gerekmektedir. Kullanılmamış olan tüketimlerin tamamı gider yazılamaz.

Bankalar ve Kasa

Bu hesaplarda yer alan kayıtlar tekrardan gözden geçirilmelidir. Bankaların gerçekliği kontrol edilmelidir. Bankalar önemlidir çünkü orada yer alan masraflar, giderler veya harcamaların bazıları doğrusal olarak gider yazılabilmektedir. Yazılmasa bile kanunen şirketlerin banka kayıtlarını işleme almaları gerekir. Kasa hesabına ise gün gün bakılması gerekmektedir, bu şekilde giderlerinizi de gözden geçirmiş olursunuz. Yevmiye kayıtlarında Kasa hesabının alacağa geçmemesi gerekmektedir.

Konusu Kalmayan Karşılıklar

Geçici Vergi Hazırlanırken, İlgili karşılık ayrımlarının yapılması gerekebilir. Bilindiği üzere karşılıklar bir önlem olmak üzere ayrılır. Örneğin bir işletmenin elinde belirli bir sayıda Fon veya Hisse Senedi var ise ve bu yatırım araçları zarar pozisyonundaysa karşılık ayırılabilir. Ancak karşılık ayrılırken son iki yılın ortalamasından fazla ayrılamayacağına dikkat edilmesi gerekmektedir.

Stoklar ve Maliyet Hesapları

Satılan Ticari Malların Maliyeti veya Hizmet Üretim Maliyeti Gelir Tablosuna aktarılmalıdır. Bu tam olarak işletmenin maliyetini ortaya çıkartmaktadır. 153 Numaralı Ticari Mallar hesabı satılan mal ya kadar alacak kaydedilir ve karşılığı 621 Numaralı Satılan Ticari Malları Maliyeti hesabına aktarılır. Sadece mal alıp satan işletmeler değil, üretim yapan işletmelerde bu kayıtları yapması gerekir.

Genel olarak kontrol edilmesi gereken hesaplar bu kadar olsa da yine mizanda bir göz gezdirilmelidir. Mizan üzerinden işlemleri sağlamakta her zaman fayda vardır. Yeminli Mali Müaşavirler Vergi Beyannamesi Onaylayamazlar. Gelir-Gider kalemlerini ilgilendirecek hesaplar kontrol edilmeli ve ortaya mükemmel bir Geçici Vergi Beyannamesi çıkartılmalıdır. Ayrıca Geçici Vergi Beyannamesi düzenlenirken 25.05.2021 Tarihinde tebliğ edilen Finansman Gider Kısıtlaması kapsamında olan mükellefler için de ayrıca bir çalışma yapılmalıdır.

Related posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir