Gelir Vergisi Nedir? Kimler Gelir Vergisi Mükellefidir?

  • Whatsapp
Gelir Vergisi Nedir? Kimler Gelir Vergisi Mükellefidir? Vergi Hesaplaması

Gelir Vergisi Nedir?

Gelir Vergisi, kişileri gelirleri üzerinden verdikleri bir vergidir. Hukukta hak edinebilen, yetki kullanabilen ve kurumsallaşmamış kişilerin gelirleri üzerinden vergi alınır. Kişinin elde ettiği bir yıllık kazanç ve safi tutar üzerinden hesaplanır. Gelir Vergisi kişilerin özel durumunu dikkate alan bir vergi türüdür. Bu nedenle uygun bir dağılım vardır. Verginin belirlenmesi vergiye tabi gelirler ilgili Verginin Kanununda belirtilmiştir.

  • Ticari Kazanç
  • Zirai Kazanç
  • Ücret Kazancı
  • Serbest Meslek Kazancı
  • Gayri Menkul Sermaye İradı
  • Menkul Sermaye İradı
  • Diğer Arızi Kazanç ve İratlar

Yukarıda kazanç türlerinden bahsedilmiştir. Türkiye sınırları içerisinde ikamet eden herkes elde ettiği gelir üzerinden bir şekilde vergilendirilir. Vergi mükellefi olmayan kişilerin devlete karşı olan vergi borcunu hizmeti alan veya ürünü alan işletme sırtlamaktadır.

Örneğin işveren, işçisinin Gelir Vergisini muhtasar beyannamesinde beyan ederek işçinin devlete olan vergi borcunu işçiden tahsil ederek devlete öder. Bu duruma kaynağında kesinti adı verilmektedir.

Yine vergi mükellefi olmayan bir kişiden hizmet veya ürün alımı sağlanırsa alımı gerçekleştiren işletme Gider Pusulası düzenleyerek satıcı adına stopaj hesaplar. Bu hesaplamış olduğu stopajı yine muhtasar prim hizmet beyannamesinde devlete bildirerek ödeme işlemi gerçekleşir. Stopaj, Gelir Vergisinin bir diğer ismidir ve Stopaja konu olan bütün vergi borçları muhtasar prim hizmet beyannamesinde devlete bildirilir.

2022 Gelir Vergisi Dilimleri Nelerdir?

VERGİ TARİFESİYÜZDESİ
32 bin TL'ye kadar%15
70 bin TL’nin 32 bin TL’si 4.800,00 TL Vergi geri kalanı için%20
250 bin TL’nin 70 bin TL’si 12.400,00 TL Vergi geri kalanı için%27
880 bin TL’nin 250 bin TL’si 61.000,00 TL Vergi geri kalanı için%35
880 bin TL'nin 880 bin TL'ye kadar Vergi 281.500 bin TL geri kalanı için%40

2022 yılı Gelir Vergisi dilimleri yukarıda açıkça belirtilmiştir. Vergi dilimleri şahısların kazançlarına göre hesaplandığından dolayı bu şekilde dilimlere ayrılmıştır. Gelir Vergisi dilimleri yalnızca şahıs mükellefler için geçerli bir kavramdır. Yani bu insanlar gerçek kişilerdir. Şirketler (Anonim, Limited, Kollektif, Komandit) %22 Kurumlar Vergisi kazançlarına tâbidir ve yukarıdaki şekilde vergilendirilmezler.

Nasıl Hesaplanır?

Özellikle iş yeri sahibi olup kazanç elde eden herkesin bilgi sahibi olması gereken konulardan birisi de verginin Hesaplamasıdır. Elde edilen kazanç üzerinden ödenmesi gereken verginin hesaplanması, nasıl ödendiği bütün gelir sahipleri için önemli bir noktadır. Verginin Tarh edilebilmesi için her yıl Maliye Bakanlığı Vergi Dilimleri Tablosunu yayınlar.

Her bir gerçek kişi elde ettiği kazanç toplayarak hesaplamaya başlayabilir. Bunun için ilgili yıl içerisinde elde edilen bütün kazançlar toplanarak yapılan harcamalardan çıkartılır. Kalan rakam kişinin elde ettiği net gelirdir. Bu net gelir üzerinden aşağıdaki tablolardan yardım alarak kendi vergi hesaplamanızı yapabilirsiniz.

Örnek 2022 Gelir Vergisi Hesaplaması

 

Örnek 1

Vergi Matrahının 10.000,00 TL olduğu varsayarsak 2022 Gelir Vergisi Hesaplaması aşağıdaki şekilde olacaktır;

VERGİ DİLİMİMATRAHVERGİYÜZDE
00,01 TL - 10.000,00 TL10.000,00 TL1.500,00 TL%15

Bu tabloda gelir sağlayanın elde ettiği kazanç az olduğundan dolayı ilk dilimden öteye gidemediğini görmekteyiz. Kazanç az olduğundan dolayı direkt olarak %15 oran üzerinden 2022 Gelir Vergisi Hesaplaması yapılmış olup yalnızca 1.500,00 TL tutarında bir vergiye tâbi tutulmuştur.

 

 

Örnek 2

Vergi Matrahının 50.000,00 TL olduğu varsayarsak 2022 Gelir Vergisi Hesaplaması aşağıdaki şekilde olacaktır;

VERGİ DİLİMİMATRAHVERGİYÜZDE
00,01 TL - 32.000,00 TL32.000,00 TL4.800,00 TL%15
32.000,01 TL - 50.000,00 TL18.000,00 TL3.600,00 TL%20

Kazanç tutarı bir önceki hesaplamaya göre daha fazla olduğundan dolayı 1. dilimi atlamış fakat ikinci dilimde takılıp kalmıştır. 2022 Gelir Vergisi Hesaplamasında 32 bin liraya kadar olan tutar %15 geri kalan 18 bin lira ise %20’lik dilime girmiştir ve toplamda mükellef 8.400,00 TL tutarınca vergi yükü altına girmiştir.

 

Örnek 3

Vergi Matrahının 600.000,00 TL olduğu varsayarsak 2022 Gelir Vergisi Hesaplaması aşağıdaki şekilde olacaktır;

VERGİ DİLİMİMATRAHVERGİYÜZDE
00,01 TL - 32.000,00 TL32.000,00 TL4.800,00 TL%15
32.000,01 TL - 70.000,00 TL38.000,00 TL7.600,00 TL%20
70.000,01 TL - 250.000,00 TL180.000,00 TL48.600,00 TL%27
250.000,01 TL - 600.00,00 TL350.000,00 TL122.500,00 TL%35

olarak vergilenecektir. Yani yıllık 600 bin lira net geliri olan bir şahıs yukarıdaki gibi dilimlenmiş olan Gelir Vergisinin toplamı olan 183.500,00 TL Gelir Vergisini devlete ödemek zorundadır.

Bu kazancı elde eden kişi; Vergi Mükellefi de olsa veya bir fabrikada bağımlı olarak çalışan mühendis de olsa devlete ödemek zorundadır. Yalnızca verginin beyan edilme şekli değişir fakat buradaki 183.500,00 TL her şekilde kazanç sağlayanın cebinden çıkar.

Kimler Vergi Mükellefidir?

  • İkametgahı Türkiye’de bulunanlar
  • bir sene içinde Türkiye’de altı aydan fazla ikamet edenler
  • Türkiye’de merkezi bulunan adreslere hizmet ederek kazanç sağlayanlar

vergi mükellefidir. Bu vergi mükelleflerinin Türkiye içinde ve Türkiye dışında elde ettikleri tüm kazanç ve mülkleri üzerinden vergiye Tabii olurlar. Türkiye’ye yerleşmiş olmayan gerçek kişiler de dar mükellef sayılır ve sadece Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve irat üzerinden vergilendirilirler. İrat; Gelir getiren mülk anlamındadır. (Örn: Kiralanan Ev)

Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi Nedir?

Gelir Vergisi Beyannamesi, işletme olarak faaliyetlerini sürdüren gerçek kişilerin elde ettiği gelirleri konu almaktadır. verginin tarhının gerçekleşmesi için verilen beyannamedir. Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi izleyen yılın Mart ayının son gününün akşamına kadar verilir. Gelirin sadece Basit Usulde tespit edilen ticari kazançlardan ibaret olması halinde izleyen yılın şubat ayının başından 25.günü akşamına kadar verilir.

Vergi Nasıl Ödenir?

Vergiler genel itibari ile üç şekilde ödenebilir. Bunlar;

  • İnteraktif Vergi Dairesi
  • Mobil ve İnternet Bankacılığı
  • Vergi Dairesi Veznesi

İnteraktif Vergi Dairesine işletmenin şifreleri ile giriş yapılması gerekir. Giriş yapıldıktan sonra bir süre beklendiğinde işletmenin Katma Değer Vergisi, Muhtasar Prim Hizmet Beyannamesi, Geçici Vergi, Gelir Vergisi gibi Vergi dairesine olan bütün borçların dökümü karşınıza gelmektedir.

Yanında bulunan ödeme kutucuğuna tıklayarak ödeme işlemini gerçekleştirebilirsiniz. İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden vergi borcu ödeme işlemi kredi kartları veya banka kartları ile yapılmaktadır. Ödeme işleminden sonra sistem size dekont vermektedir.

Gelir vergisinin ödemesi 2 taksit şeklinde alınır. İşletme basit usülde faaliyet göstermiyor ise; ilk taksit Mart ayı sonuna kadar, ikinci taksit Temmuz ayı sonuna kadar ödenir. Gelir sadece basit usulde tespit edilen ticari kazançlardan oluşuyorsa ilk taksit Şubat ayı sonuna kadar, ikinci taksit Haziran ayı sonuna kadar ödenir.

Related posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir