Katma Değer Vergisi Nedir? Katma Değer Vergisinin Özellikleri

  • Whatsapp
Katma Değer Vergisi Nedir? Katma Değer Vergisinin Özellikleri

Katma Değer Vergisi Nedir?

KDV uzun adı ile Katma Değer Vergisidir. Mal ve hizmetlerin teslimlerinde mal ve hizmeti teslim alanın ödemiş olduğu bir vergi işlemidir. Katma değer vergisi bir harcama vergisidir ve dolaylı vergi grubunda yer almaktadır. Dünya genelinde 60 yıl önce uygulanmaya başlanılan bu vergi Türkiye’de 1984 yılında yürürlüğe girmiştir.

Mal ve hizmet teslimi sırasında alıcıya fatura hazırlanır. Belge üzerinde görünen mal ve hizmet tutarı ve KDV tutarını teslim ettikleri kişiden alırlar. Bu KDV’ye Hesaplanan KDV denir. Kendileri mal ve hizmet aldıkları durumda ise karşı tarafa mal ve hizmet bedeliyle birlikte KDV tutarı ödenir. Bu KDV ise ödeme yapan kişi için indirilecek KDV kapsamına girmektedir.

Yani kısaca hesaplanan KDV mal ve hizmet teslimlerinde alıcıdan alınır. İndirilecek KDV ise mal ve hizmet alımlarında satıcıya ödenir. Bir dönem boyunca Hesaplanan KDV ise vergi dairesine ödenmektedir. Katma Değer Vergisi Beyannamesi ile KDV Hesaplamasına ilişkin matrah, KDV oran ve tutarı ile indirilecek KDV tutarı vergi dairesine teslim edilir.

Katma Değer Vergisinin Yasal Dayanağı

Bu Vergi Türünün Yani Katma Değer Vergisinin yasal dayanağı KDV Kanunudur. Katma Değer Vergisi kanununa göre yer alan ithalat istisnaları dışında kalan her türlü mal ve hizmet ithalatından KDV alınır. Belirlenen KDV oranları 3065 sayılı KDV Kanununun ekli listesinde detaylı bir şekilde belirtilmiştir. Bu ekli listeye göre listede yer alanlar hariç olmak üzere vergiye tabi olan işlemler için %18, liste 1 de yer alan teslim ve hizmetler için %1 ve liste 2 de yer alan teslim ve hizmetler için %8 olarak tespit edilmektedir.

KDV dolaylı ve dolaysız olarak ikiye ayrılmaktadır. Dolaysız vergiler kişilerin kazandıkları kazançtan elde ettikleri gelirden aracı olarak alınmasıdır. Dolaylı vergiler ise kişilerin almış olduğu mal ve hizmet vergiye tabi ise gelir ne olursa olsun herkes aynı vergiyi ödemek zorundadır. Bu vergi türü günlük yaşantımızda karşımıza sık sık çıkan bir vergi türüdür.

Katma Değer Vergisinde uyumu etkileyen bazı etkenler bulunmaktadır. Bunlar arasında ekonomik krizler, kayıt dışı ekonomi, kişinin mesleği, aile ölçeği, eğitim düzeyi, cinsiyeti, vergi bilinci ya da kişiler arası ilişkiler katma Değer Vergisini etkilemektedir.

Katma Değer Vergisi Özellikleri

Genel olarak bakıldığında KDV bir iktisadi işletme çerçevesinde malların teslimi ve hizmetin ifası sırasında satıcı fiyat üzerinden bu fiyat ile orantılı şekilde konulan genel bir tüketim vergisidir.

Ödeme tüketiciye gidene kadar üretim, tüketim ve ticari aşama şeklinde birbirini izleyen aşamalara bölünmektedir. Ancak burada belirtilen aşamaların sayısı tüketicinin ödeyeceği vergi miktarını da etkilemektedir. Yani KDV çok aşamalı, yaygın bir satış vergisidir. Ayrıca sadece imalat ya da toptan perakende ile sınırlı olmayıp tüm mal ve hizmetleri kapsayan bir vergidir.

Katma Değer Vergisini Tüketici Öder!

Vergi yükü bütünüyle tüketici veya nihai tüketici tarafından üstlenilir yani bu kişi alıcı olan taraftır. Tüzel veya Gerçek kişilik olabilir. Satıcılar tarafından alınan mallar için ödenen Katma Değer Vergisi açıkça üstlenmektedir. KDV satılan ve satın alınan malların maliyet bedellerinin bir unsuru olamaz. Tabi bu durum satıcılar tarafından yanlış anlaşılıyor olsa da fiyat + KDV uygulamak en doğru yöntemdir.

Katma Değer Vergisi dolaylı bir vergi olmasından dolayı sosyal bir rol oynamaktadır ve kişilerin sosyal durumları ile ilgilenmez, ayrımcılık yapmaz, tarafsız bir olarak ele alınmıştır. Toplumsal kesimler üzerinde herhangi bir farklılık yaratmaz. “Kim ne kadar harcama yaparsa o kadar vergi öder.” Düşüncesinin temelini oluşturmaktadır.

KDV sisteminde benimsenen usul vergiden vergi indirimi mekanizmasıdır. Yani bu sayede hiçbir mal ya da hizmetin maliyet fiyatının unsuru olmamaktadır. Herhangi bir KDV mükellefi herhangi bir ithalat ya da ihracatta ödediği Katma Değer Vergisini müşteriden aldığı KDV’den indirmektedir. Bu sayede KDV hiçbir zaman üzerinde kalmamaktadır.

Faturalarda KDV İbaresi

Her Mükellef vergiye tabii olan mallar için ödemekte olduğu KDV’yi açıkça belirtmek zorundadır. Vergi malların KDV’siz tutarı üzerinden hesaplanır. Ayrıca Mükellefin KDV ödemeleri ya da ödememeleri lehine değildir. Hesaplanan vergi miktarını vergi dairesine ödenmesi zorunlu bir durumdur. Mükelleflerin vergi indirim hakkından yararlanması onların lehine gerçekleşmektedir.

Katma Değer Vergisi

KDV Hesaplaması Nasıl Yapılır?

Katma Değer Vergisi Hesaplaması için basit bir matematik gerekmektedir. KDV Hesaplaması için formülleri bilmek yeterli olacaktır. Katma Değer Vergisi oranları Maliye Bakanlığı tarafından düzenlenmiştir ve ürün, mal, hizmet bedelinin içeriğine göre değişkenlik gösterebilir. Bu oranlar Dâhil ve Hariç olarak iki şekilde hesaplanmaktadır;

KDV Dahil Nasıl Hesaplanır?

KDV tutarı = KDV dahil tutarı * KDV oranı / 100+KDV oranı şeklindedir.

Örneğin, vergi dahil fiyatı 11.800 TL olan ve %18 oranında KDV’ye tabi tutulan ve belgede ayrıca bir vergisi olmayan bir mala ait bedel için KDV dahil hesaplanırken; 11.800*18/(100+18)= 1.800 TL’dır.

KDV Hariç Nasıl Hesaplanır?

KDV tutarı = KDV hariç bedel * KDV oranı / 100 şeklindedir.

Örneğin, KDV hariç fiyatı 10.000 TL. Olan ve %18 KDV’ye tabi tutulan bedel içindeki KDV hesaplaması için;

10.000*18/100= 1.800 TL’dır.

Katma Değer Vergisi Kanunu

Katma Değer Vergisi kanununa göre belirtilen maddelerin bazıları şunlardır:

  • Her türlü mal ve hizmet ithalatı yapanlar. Ticari ve zirai faaliyette Bulunanlar. Serbest meslek faaliyetleri çerçevesinde yapılan hizmetler Katma Değer Vergisine tabiidir.
  • Teslim, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesidir. Malın alıcıya veya onun adına hareket edenlere gönderilmesi halinde, malın nakliyesinin başlatılması veya nakliyeci veya sürücüye tevdi edilmesi de mal teslimidir. Bir mal üzerindeki tasarruf hakkının iki veya daha fazla kimse tarafından zincirleme akit yapılmak suretiyle, malın bu arada el değiştirmeden doğrudan sonuncu kişiye devredilmesi halinde, aradaki safhaların her biri ayrı bir teslimdir.
  • Vergiye tabi bir hizmetten, işletme sahibinin, işletme personelinin veya diğer şahısların karşılıksız yararlandırılması hizmet sayılır.
  • Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan taşımacılık ile transit taşıma işlerinde, hizmetin iç parkura isabet eden kısmı Türkiye’de yapılmış sayılır.
  • Katma Değer Vergisinin mükellefleri arasında ithalatta mal ve hizmet ithal edenler, PTT işletme genel müdürlüğü ve radyo televizyon kurumları, mal teslimi ve hizmet ifası yapan kişiler yer almaktadır.
  • Vergi doğuran olay genel olarak mal teslimi ve hizmet ifası ve malın teslimidir. Komisyoncular vasıtasıyla veya konsinye suretiyle yapılan satışlarda da yer almaktadır. Malların alıcıya teslimi, Su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ya da enerji dağıtım veya kullanımlarında bunların bedellerinin tahakkuk ettirilmesi, ikametgahı, iş yeri, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayanlar tarafından yabancı ülkeler ile Türkiye arasında yapılan taşımacılık ile transit taşımacılıkta gümrük bölgesine girilmesi veya gümrük bölgesinden çıkılması yer almaktadır.

Katma Değer Vergisi Verilme Süresi ve Son Ödeme Tarihleri

KDV Mükelleflerinin Beyanname verme süreleri vergilendirme usulü ve yapılan işlemin niteliğine göre farklılık göstermektedir. Bu Beyannameye Katma Değer Vergisi Beyannamesi denir. Katma Değer Vergisi Beyannamesi Mali Müşavirler tarafından hazırlanmaktadır. KDV beyannamesi bağlı olunan vergi dairesine yapılmaktadır.

Belirlenen Sürelere Uyulmak Zorundadır

KDV Beyannamesi için belirlenen sürelere uyulması zorunludur. Normal şartlarda faaliyetine devam eden ve yeni işe başlayanlar bir aylık vergilendirme döneminde beyanname takip eden 26’sının akşamına kadar verilip ödenmelidir. Ancak kanunda izleyen ayın 24. günü akşamına kadar olmak koşulu belirtilmiştir. Fakat son beyan gününü Maliye Bakanlığı geçtiğimiz yıllarda 2 gün ileri alarak yeni bir düzenleme getirmiştir. İşi bırakma durumunda yine aynı şekilde mükellefler tarafından takip eden ayın 26. günün akşamına kadar ödenir.

Ödenecek bir KDV çıkmadığı sürede ise Katma Değer Vergisi Tahakkukunda damga vergisi ödemesi olacaktır. E-Beyanname uygulamasında elektronik ortamda Beyannamenin kanuni olarak teslim etme süresinin bittiği iş günü saat 00.00’ kadar gönderilebilir.

Kimler Katma Değer Vergisi Mükellefidir?

Katma Değer Vergisine tabi olanlar arasında yer alanlar genellikle Gerçek Usulde vergilendirilen Ticari, Zirai mükelleflerdir. Serbest Meslek Erbapları, vs. bunu takip eder. Kurumlar Vergisine Mükellefiyeti bulunan kişiler, KDV konusuna girer. Kısaca işletmelerin tamamı Katma Değer Vergisi mükellefidir. İşletmeler ve Şirketlerin Serbest Muhasebeci Mali Müşaviri her ay düzenli bir şekilde ayın 26. Günü akşamına kadar bir önceki ayın beyanlarını vermek zorundadır.

Gelir Vergisi Kanununun 70. maddesinde yer alan mal ve hakları kiraya verenlerde vardır. At yarışları, transit taşımalar, piyango (Milli Piyango da dahil), müşterek bahis ve talih oyunları düzenleyenler KDV mükellefleri arasındadır.

Katma Değer Vergisi Türleri Nelerdir?

Katma değer vergisi 4 türe ayrılmaktadır.

  • Gayrisafi Hasıla Tipi
  • Gelir Tipi
  • Ücret Tipi
  • Tüketim tipidir.

Gayrisafi hasıla tipi vergi amortismanların dahil edildiği KDV türüdür. Amortismanların düşürülerek hesaplandığı vergi türü ise gelir tipidir. Sermaye değeri ve sermaye gelirinin indirildiği KDV türü ücret tipidir. Yatırım malları bedelinin düşürüldüğü KDV türü ise tüketim tipidir.

Related posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir