Kurumlar Vergisi Beyannamesi Nedir? Kimler Kurumlar Vergisi Öder?

  • Whatsapp
Kurumlar Vergisi Beyannamesi Nedir? Kimler Kurumlar Vergisi Öder?

Kurumlar Vergisi Beyannamesi Nedir?

Kurumlar vergisi Beyannamesi kurum kazançlarından alınan vergi için hazırlanan bir beyannamedir. Mükelleflerin bir takvim yılı boyunca elde etmiş oldukları safi kurum kazancına göre hesaplanır. Kurumlar Vergisinde adı geçen kişinin tüzel kişiliklerdir. Sermaye şirketleri de kurum olarak kabul edilmektedir. Şahıs İşletmeleri ise kurum olarak kabul edilmemektedir. Şahıs işletmeleri yani Gerçek Kişiler Gelir Vergisi öderken Şirketler veya Tüzel Kişilikler Kurumlar Vergisine Tabii olmakla yükümlüdür. Kurumlar Vergisi Beyanları Türkiye de Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında düzenlenmiştir. Bu kanunla birlikte kurumlar vergisine tabii olan kurum ve kazançlar açıkça belirtilmiştir.

Kurumlar Vergisi Kanunu

Kurumlar vergisi, Kurumlar Vergisi Kanununa göre beyanname verilen vergi dairesi tarafından tam mükellef ya da dar mükellef olan kişi yönetici ya da yönetici ortaklardan herhangi birisi adına tarh olunur. İktisadi kamu kuruluşları, dernekler ya da vakıflara ait iktisadi işletmelerden tüzel kişiliği hail olmadığı için bağlı oldukları kamu tüzel kişileri olarak yönetici ortakları ya da ortaklardan herhangi birisinin adına tarh olunur. Kurumlar vergisi, bağlı olunan vergi dairesine beyannamenin verilmiş olduğu günde eğer ki beyanname posta ile gönderilmiş ise vergiyi tarh edecek daireye geldiği tarihi izleyen üç gün içerisinde tarh edilir.

Geçici Vergi ve Kurumlar Vergisi İlişkisi

Geçici vergi ticari kazanç sahibi, serbest meslek erbabı vb. kurumlar vergisi ödemesi gereken mükelleflerin cari vergilendirme dönemlerinin kurumlar vergisi sayılması suretiyle üçer aylık kazançları üzerinden hesaplanarak ödenen vergi türüdür. Geçici vergi kurumlar vergisinin bütün yılın kar ve zarar hesaplamasını tek seferde yapılmadan üç aylık dönemler içerisinde kazanılan kazancın vergisinin önden tahsil edilmesi için getirilen vergi türüdür. Geçici vergisi önden verildiği için peşin vergi olarak da bilinir.

Geçici Verginin aslında Kurumlar Vergisinden farkı yoktur. Tamamen bu iki vergi çeşidi birbirleri ile ilişkilidir. Geçici Vergi mükellefin cebini yormamak ve devletin gelirini daha erken tahsil etmesi adına Kurumlar Vergisinin 4 taksite bölünüp Geçici Vergi Beyannamesi adı altında beyan edilerek ödenmesidir. Yani Geçici Vergi, Kurumlar vergisi için hazırlık aşaması olarak düşünülebilir. Ancak Kurumlar Vergisi hazırlanırken dikkat edilmesi gereken bazı durumlar vardır.

Kurumlar Vergisi Beyannamesi Nedir? Kimler Kurumlar Vergisi Öder?

Kurumlar Vergisini Beyannamesinin Hazırlanması

Kurumlar vergisi beyannamesi Şirket ile ilgili Mali Müşavir hazırlayıp onaylamakla yetkilidir. Şirket ile ilgilenen Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) her ay Nisan ayının son günü akşamına kadar kurum kazancı elde eden işletme veya şirketlerin Kurumlar Vergisi Beyannamesini oluşturarak GİB sisteminde Gelir İdaresi Başkanlığına bildirmesi gerekmektedir.

Kurumlar Vergisi Gelinen son noktadır. Artık bir önceki yılda gerçekleşen işlemler, kayıtlar, hesaplar vs. her türlü işlemin sonuna gelinmesi demektir. Mizan kesinlikle muhteşem bir görünüme sahip olmalıdır. Hesaplar muhteviyatına uygun olacak şekilde düzenlenmiş olmalıdır. Mizanda yer alan bütün hesapların gerçeğe uygun, doğru bilgileri gösteriyor olması gerekmektedir. Örneğin 1-2’li hesaplar alacak bakiyesi vermemesi gerekmektedir. Aynı zamanda 3-4-5’li hesaplar da borç bakiyesi vermemesi gerekmektedir.

Hesap Mütabakatları (120-320-136-336)

Kurumlar Vergisi Beyannamesi hazırlanırken Yüksek meblağlı müşteri ya da tedarikçilerle karşılıklı olarak yılsonunda cari hesap mutabakatı yapılmalıdır. Yılsonunda yapılan bu işlem sayesinde gözden kaçan ve işleme alınmayan fatura, ödeme, çek, senet vs. tespit edilerek sorunlar düzeltilir. Gerekiyorsa bütün alıcılar ve satıcılar tek tek aranarak rakamlar alınarak teyit edilmelidir. Daha doğrusu Cari Hesap Mütabakat Formları gönderilerek yazılı bir kanıt alınmalıdır.

Kasa (100)

Kasa hesabında çok para bulunmamalıdır. Örneğin bir şirketin kasasında 500.000,00 TL bulunabilir mi? Evet belki böyle bir ihtimal var ama zor bir ihtimal. Günümüzde insanlar finansal ödeme ve tahsilatlarını bankalar yoluyla gerçekleştirdiğinden dolayı 100 (Kasa) hesabında fazla para bırakılmaması doğru bir davranış olacaktır.

Banka Hesapları (102)

Bankaların işlemek ve onların kayıtlarını tutmak bazı muhasebeciler ve Mali Müşavirler için oldukça zahmetli olabilir. İşlemler bazen çok karmaşık ve zorlu olabiliyor. Gayri resmi işlemler çok olabilir. Ne olduğu bilinmeyen ödemeler veya tahsilatlar yapılmış olabilir. Bunların tamamı şirket veya işletme ile iletime geçilerek düzeltilmelidir.

Şirketlerde Banka hesaplarının işlenmesi tamamen zorunluluktur. Bu zorunluluktan hiçbir türlü kaçılmaması gerekmektedir. Her ay veya üç ayda bir olacak şekilde şirketten banka hesap hareketlerinin istenerek kayıtlara geçirilmesi kanunda mevcuttur. KurumlarVergisiBeyannamesiyapılırken Banka Hesaplarının 31.12 tarihli bakiyenin banka hesap Ekstresinde ki gibi olmalıdır.

Ortaklara Borçlar – Ortaklardan Alacaklar (131-331)

Şirketin 131-331 (Ortaklara Borçlar ve Alacaklar) hesapları sermayenin 5 katını geçmemelidir.

Alınan Çekler – Verilen Çekler (101-103)

Çek Hesapları 101103 (Alınan ve Verilen Çekler) bu hesapların kontrolü yapılmalıdır. Alınıp verilmeyen ya da vadesinde tahsil edilmeyen çeklerin akıbeti araştırılmalıdır. Şirket defterinden verilen çeklerin ödemeleri gerçekleşmediyse şirket ile iletişime geçilerek nedeni öğrenilmelidir.

Kredi Kartlı Satışlar (108)

Kredi kartı ile yapılan satışların ödemelerinin banka hesabına gelip gelmediğine dikkat edilmelidir. Eğer gelen ödemenin 108 (Hazır Değerler) hesabında karşılığı yoksa hangi faturanın Kredi Kartı ile satışının yapıldığını öğrenilerek o faturayı nakit veya alıcının cari hesabına değil de 108’li hesabın borcuna işlemek gerekmektedir. Bu durumda ödeme geldiğinde 108 hesap eşitlenecektir.

Alacak Senetleri – Borç Senetleri (121-321)

Aynı Zamanda Alacak ve Borç Senetleri ödenmiş mi veya tahsil edilmiş mi diye kontrolünün yapılması gerekmektedir. Senetlerin yılsonu bakiyeleri doğru bir şekilde devredilmesi gerekmektedir.

Personele Borçlar – Personelden Alacaklar (135-335)

Kurumlar Vergisi Beyannamesi hazırlanırken aynı zamanda 135 – 335 (Personelden alacaklarPersonele Borçlar) Hesaplarının bakiyeleri kontrol edilmelidir. Örneğin personele ödenmiş olan maaşlar ile Bordro tahakkuku birbirini örtmesi gerekmektedir. Birbiri ile örtüşmüyorsa sorun düzeltilmelidir.

Stoklar (150-151-152-153)

Eğer şirket veya işletme bir üretim işletmesi ise 150-151-152-153 hesapların kontrolü yapılarak gerçeğe uygun olacak şekilde yılsonu kapanışlarının yapılması gerekmektedir. İşletmenin Şubat 10-12 Dönem geçici vergisinde kar-zarar hesaplaması yaparken bulmuş olduğu rakamlar ile doğru orantıda olması gerekmektedir. İşletme ile iletişime geçilerek işletmenin elinde var olan hammadde, yarı mamul veya mamulün bilgisi alınarak 150-151-152-153’li hesaplar ona göre düzenlenmelidir.

Diğer Hesapların ve Mizanın Kontrolü

Bunun dışında Amortisman, gelecek aylara ait giderler, demirbaşlar, devreden KDV, Stopaj, Damga Vergisi, Sosyal güvenlik kesintileri vs. bütün hesaplar tek tek kontrol edilmelidir. Kurumlar Vergisi işletmenin o dönem için yapacağı son beyan olduğundan dolayı çok çok kontrol ederek sağlam bir mizan ortaya çıkartması oldukça önemlidir.

Kurumlar Vergisi Beyannamesi Nedir? Kimler Kurumlar Vergisi Öder?

Kimler Kurumlar Vergisi Mükellefidir?

Kurumlar vergisi mükellefleri Kurumlar Vergisi Kanununun 2. Maddesinde tüzel kişilerin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın kurumlar vergisine tabii olan mükelleflerin nitelikleri belirtilmiştir. Öncelikle tüzel kişiliği olmasına rağmen kurumlar vergisi mükellefiyeti olmayabilir. Aynı şekilde tüzel kişiliği olmamasına rağmen kurumlar vergisine mükellef olabilir.

Kurumlar vergisi mükellefi olan kurumların tüzel kişiliğe sahiptirler. Şahıs şirketleri tüzel kişiliğe sahip olmadıkları için kurumlar vergisine tabi değillerdir.  Kurumlar vergisi mükellefleri arasında sermaye şirketleri, kooperatifler, iktisadi kamu kuruluşları, devlet ya da vakıflara ait olan iktisadi işletmeler, iş ortaklıkları, Limited şirketler ve Anonim Şirketler yer almaktadır.

Kimler Kurumlar Vergisi Öder?

Kurumlar Vergisi Beyannamesi Kanununa göre tüzel kişi sayılan mükellefler ikiye ayrılmaktadır: Tam mükellef ve dar mükellef. Kurumlar vergisine tabii olan kurumlar kanuni ya da iş merkezi Türkiye’de yer alanlar tam mükellef kabul edilmektedir. Tam mükellefler hem Türkiye içerisinde hem de Türkiye dışında elde etmiş oldukları kazancın tamamı üzerinden vergilendirilir.

Kanuni ya da iş merkezi Türkiye’de yer almayan kişiler ise dar mükellef sayılmaktadır. Kanuni merkez vergiye tabii olan kurumların kuruluş kanunları, ana statüleri ya da sözleşmelerinde gösterilen merkezlerdir. İş merkezi ise işlemlerin fiilen toplanıp yönetildiği merkezlerdir.

Kurumlar Vergisinin Konusu Nedir?

Kurumlar vergisinin konusu, kurumların kazançlarıdır. Bu da Kurumlar Vergisi Kanununda madde 1’de belirtilmektedir.Gelir vergisi konusunda gelir sayılan unsurların aynısı kurumlar vergisinde de geçerli sayılmaktadır. Bir kurum bu unsurların hangisinden gelir elde etmiş ise elde edilen gelir kurum kazancı olarak nitelendirilmektedir. Yani aslında gelir vergisinde gelirin anlamı ne olarak geçiyorsa kurumlar vergisinde de bu şekilde değerlendirilmektedir.

Gelir yıllık, safi ve doğmuş olmalıdır. Gelir vergisi konusuna girmeyen unsurlar ise kurumlar vergisinin konusuna girmemektedir. Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi Beyannamesi oldukça büyük benzerlikler göstermektedir. Fakat bir o kadar da farklılığı bulunduğu unutulmamalıdır.

Kurumlar Vergisi Hesaplaması Nasıl Yapılır?

Kurumlar vergisi hesaplaması için bir hesap dönemine göre Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında madde 32’de tüm oranlar belirtilmiştir. Bu maddeye göre %20 olan kurumlar vergisi oranı 2021 yılı için Kurumlar Vergisi Kanununa göre %22 olarak uygulanmaya başlanılmıştır. Bu sebeple kurumlar bir hesap dönemi içinde kazançları üzerinden kurumlar vergisi hesaplaması yaparken kurumlar vergisi oranını 2021 yılında %22 olarak dikkate almaları gerekmektedir.

Örneğin giderler düşüldükten sonraki kâr 500.000 TL olan bir kurum için kurumlar vergisi tutarı 110.000 TL olacaktır. Geçici Vergi Dönemlerinde bu kârların vergisini ödememiş ise Kurumlar Vergisi Tahakkukunda bu borçlar yer alacaktır. Ancak Ödemiş ise mahsup olarak rakam 0 olacaktır.

Şirketler tüm şubeleri, büroları, imalathaneleri için ayrı ayrı beyanname hazırlamaz. Tüm faaliyetlerden elde edilen kazançlar tek mükellefiyet üzerinden beyanname düzenlenir. Şirket mali yıl içerisinde zarar etmişse bir sonraki mali yılın vergi matrahında bu zararı gösterebilmekte ve vergiye konu olan tutardan düşmektedir. Ancak en fazla beş yıl önceki dönemin zararını tahakkuk ettirebilir.

Kurumlar Vergisinde Gider Kalemleri

Kurumlar Vergisi Kanununa göre vergi mükellefleri için kabul edilen bazı harcamalar yer almaktadır. Yemek harcamaları, ulaşım harcamaları, seyahat harcamaları, giyim harcamaları ve iletişim giderleri şirketin faaliyetlerine uygun olduğu takdirde gider olarak kabul edilmektedir.

İşletme için gerekli, işin temelini oluşturan bir harcama ise zaten hiç şüphesiz faturaları işleme alınmalıdır. Örneğin bir otobüs şirketinin defterini tutuyorsunuz, akaryakıt fişlerini kaydetmemek çok yanlış bir davranış olurdu değil mi? Buradaki önemli olan nokta işletme için gerçekten kullanılıp kullanılmamış olması ile alakalıdır.

Kurumlar Vergisi Ne Zaman Beyan Edilir ve Ne Zaman Ödenir?

Kurumlar Vergisi Beyannamesi Her yıl Nisan ayının son gününe kadar beyan edilip ödenmelidir.

 

 

Related posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir