Muhasebe Nedir? Muhasebenin Fonksiyonları Nelerdir?

  • Whatsapp
Muhasebe Nedir? Muhasebenin Fonksiyonları Nelerdir?

Muhasebe Nedir? Muhasebenin Fonksiyonları

Muhasebe Tanım olarak ticari faaliyette bulunan bir işletmede yapılan finans hareketlerinin belgelenmesi, sınıflandırılması, özetlenmesi ya da raporlanmasıdır. Muhasebe kavramı bütün işletmeleri yani Ticari bir şekilde gelir elde eden bütün herkesi ilgilendiren bir kavramdır. Yalnızca kar amacı güden işletmeler de değil, topluma hizmet veren kurum ya da kuruluşlarda da kullanılan bir sistemdir. Yani muhasebe tüm kuruluşları kapsamaktadır. Yüzeysel olarak bakıldığında Muhasebe kavramına hesap tutmakta denilebilir.

Muhasebe kelimesi dilimize Arapça’dan geçmiştir. Hesaplama, hesaplama anlamını taşımaktadır. Çekirdek bir aileden büyük bir firmaya kadar pek çok alanda ihtiyaç duyulan bu kavram kullanılacak işletmenin yapısına göre farklılıklar içerebilir. Küçük işletmelerde gelir gider takibi ya da vergi takibi yeterli oluyorken daha büyük işletmelerde daha gelişmiş sistemlere ihtiyaç duyulabilir. Gelişmiş şirketlerde Raporlama ya da analiz etme gibi kapsamlı çalışmalar gerekmektedir.

Muhasebenin Fonksiyonları

Muhasebenin işlevlerini yerine getirebilmesi için bazı görevleri bulunmaktadır. Bu görevlere Muhasebenin Fonksiyonları da denilmektedir. Dört ana gruba ayrılan bu fonksiyonlar içerisinde;

  • kaydetme
  • sınıflandırma
  • özetleme
  • raporlama

fonksiyonları yer almaktadır.

Kaydetme Fonksiyonu

Kaydetme fonksiyonu mali işlemlere göre Muhasebe defterine kayıt tutulmasına verilen isimdir. Muhasebenin en önemli fonksiyonu olan kaydetme fonksiyonu düzenli ve belgelere dayandırılarak yapılmadığı takdirde diğer fonksiyonlarda işlevini yerine getirememektedir.

Sınıflandırma Fonksiyonu

Sınıflandırma fonksiyonu bir önceki aşama ile birlikte kaydedilen bilgilerin belirli zamanlarda niteliklerine göre gruplandırılmasına verilen isimdir. Bu işlem muhasebe defterlerinden daha büyük olan defterlere yapılmaktadır.

Özetleme Fonksiyonu

Özetleme fonksiyonunda kaydedilerek sınıflandırılan işlemlerin yıl sonunda karışıklıkları önlemek adına özetidir. Yıl sonunda yapılan yüzlerce işlemin özetlenerek kolay şekilde görülmesini sağlamaktadır.

Raporlama Fonksiyonu

Tüm bu işlemlerden sonra; sınıflandırılan ve özetlenen işlemler mali tablolarla birlikte sonuç aşamasına gider. Bu sonuç aşaması da muhasebenin fonksiyonlarından en sonuncusu olan raporlama fonksiyonudur. Bu aşama da muhasebe tabloları kullanılmaktadır. Bu tablolar arasında en önemlileri bilanço tablosu ve gelir tablosudur. Muhasebenin bu fonksiyonlarını yerine getirerek hem işletme hem devlet hem de üçüncü kişilerin bilgi alması sağlanmaktadır.

Muhasebenin Bölümleri

Muhasebe genel anlamda üç bölüme ayrılmaktadır. Bunlar arasında Genel Muhasebe, yönetim muhasebesi ve maliyet muhasebesi bulunmaktadır. Genel muhasebeye göre bilgiler tamamen belgelere dayandırılarak kaydedilmektedir. Yönetim muhasebesi, ise genel muhasebe de yer alan bilgilerin işletmenin yöneticilerine yön verecek şekilde kayıt altına alınmasına verilen isimdir. Son olarak maliyet muhasebesi ise imalat ya da üretim yapan işletmelerde mali işlerin ayrıntılı olarak düzenlendiği muhasebe bölümü olarak bilinmektedir. Burada elde edilen bilgilerin pek çoğu genel muhasebe ve yönetim muhasebesinde de kullanılmaktadır.

Muhasebe Nedir? Muhasebenin Fonksiyonları Nelerdir? Ön ve Genel Muhasebe - Kaydetme, Sınıflandırma, Raporlama, Analiz, Özetleme

Genel Muhasebe

Muhasebenin en temel konularını içeren genel muhasebe diğer bir adıyla finansal muhasebe işletmenin varlığını, kaynaklarını, gelir ve giderlerini ortaya koyan bir daldır. Genel muhasebe de veriler finans tabloları ile ortaya konulur. Bu tablolar arasında gelir tablosu ya da bilanço yer alır. Genel muhasebenin amacı yer aldığı kurumun gelir ve giderlerini raporlamak ve takip etmektir. Muhasebenin temelini oluşturan genel muhasebe de müşterilerin takibi, fatura takibi, işletmenin genel durumu, daha önceden tutulmuş raporların kontrolü, işletmenin borçlarının takibi gibi pek çok işlem yapılmaktadır.

Genel Muhasebede Amaç ve Avantajlar

Genel muhasebe de amaç işlerin daha rahat şekilde yürütülmesini sağlamaktır. Bunun yanı sıra pek çok avantajı da bulunmaktadır. Bu avantajlar arasında yapılan tüm işlemlerin kayıtlı halde olması, hesapların kolay şekilde takibinin sağlanması, işletmenin tüm parasal işlemlerinin sorunsuz şekilde halledilmesi gibi pek çok avantajı bulunmaktadır.

Genel muhasebe aynı zamanda konusunda uzman olan birinin ilgileneceği bir alandır. Ön muhasebe işletmelerde yer alan temel işlemlerini yapmaktadır. Yani işletmenin nakit parası, stokları, senetleri ya da banka hesapları gibi var olan temel unsurların kayıtlarını ve hareketliliğini takip etmek için kullanılmaktadır. Kasa hesap takibi, stok giriş ve çıkış takibi, banka hesap takibi, fatura ve yevmiye kayıtları, müşteri hesap takibi ön muhasebe de yapılan bazı işlemler bulunmaktadır.

Muhasebede Tek Taraflı ve Çift Taraflı Kayıt Sistemi

Muhasebede kayıt işlemleri iki şekilde yapılmaktadır. Basit kayıt ya da tek taraflı kayıt sistemi ve bilanço usulü kayıt ya da çift taraflı kayıt sistemidir. Tek taraflı kayıta ile ilgili olarak işletme defteri ve serbest meslek kazanç defteri örnek verilebilir. Burada örneğin veresiye satış yapan bir işletme sahibi yalnızca ürün satın alanların borcunu bir deftere kaydetmektedir. Bunun yanı sıra ürünlerde olan eksilmeler bir şekilde kayıt altına alınmıyorsa bu tek taraflı kayıt olarak ifade edilebilir. Çift taraflı kayıta göre ise büyük defter, bilanço defteri ve gelir defteri yer almaktadır.

Örneğin bir işletme sahibi veresiye ürün satarken, ürünü alan kişinin mali tutarını yazarken üründe olan eksilmeyi de deftere kaydediyorsa çift taraflı kayıt yöntemine başvurmuş olmaktadır. Bu durumda karşı firmayı kendi firmasına borçlandırmış olur. Bu kayıt sistemlerinin ikisi de karşılaştırılacak olursa çift taraflı kayıt sistemi daha bilgilendirici ve açıklayıcı olmaktadır. Biraz zahmetlidir fakat işletme için olumlu ve doğru olan Mali Tabloların ortaya çıkmasında rol oynar. Ön muhasebe ise bu kayıt sistemlerinin hazırlık aşaması olarak ifade edilebilir. Defterlere kayıt edilen belgelere dayandırılacak şekilde hazırlanmaktadır.

Genel Muhasebe ile Ön Muhasebenin Farkı

Ay içerisinde toplanmış ve muhafaza edilmiş olan belgeler firmada biriktirilir. Bu noktada belgeleri toparlayarak düzenleyecek bir kişiye ihtiyaç bulunmaktadır. Bu kişiler de işletmelerin ön muhasebecisidir. Aslında ön muhasebe de yapılan işlemler genel muhasebe işlemleri için bir hazırlık aşaması olarak düşünülebilir. Genel muhasebe de yer alan pek çok işlem aslında ön muhasebedeki kayıtlarda da de yer almaktadır. Ön muhasebe evrakların üzerinde bazı işlemler yaparak inceler ve Genel Muhasebeye ulaştırarak bir sonraki adıma ilerletir.

Aslında ön muhasebe işletme de yer alan her türlü detayın kayıt altında tutulması anlamına gelirken, Genel Muhasebe bu bilgilerin toplanarak değerlendirilmesi olarak ifade edilebilir. Genel muhasebeyi ön muhasebeden ayıran işlemler arasında bir çok unsur vardır. Bunlar; İşletmenin genel finans durumunun takibi, ilgili verilen hesaplanması, işletmeye ait olan defter kayıtlarının tutulması ve işletmeye ait olan maddi değerlerin takip edilmesi gibi işlemler yer almaktadır. Burada genel muhasebeyi ön muhasebeden ayıran en temel farklardan birisi de devlete beyan kısmıdır. Genel muhasebe kayıtlarını hesaplamaları için devlet kurumlarına beyan etmektedir.

Mali Müşavirlik

Mali Müşavir kavram olarak para danışmanı olarak çevrilmektedir. Yani aslında bu kısa tanıma göre mali işlerde fikir alacağınız, sorularınıza cevap bulacağınız bu işin okulunu okumuş kişiler anlamındadır. Mali Müşavirler şirketlerin finansal işlemlerinin yürütülmesi için oldukça önemlidir. Mali Müşavir olabilmek için üniversitelerin 4 yıllık maliye, iktisat, işletme, kamu yönetimi gibi bölümlerinden mezun olmak gerekir. Farkı bir bölümden mezun olunmuş ise yine ilgili bölümlerde 2 yıl yüksek lisans eğitimi yapılması durumunda da mümkündür. Oldukça zorlu bir süreçtir. Bir öğrenci ilk okulu da sayacak olursak 19 Yıllık bir eğitim sürecinden geçerek müşavir olabilmektedir. Bu da en erken 25 yaşına tekabül etmektedir.

İki Tip Mali Müşavir 

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) ve Yeminli Mali Müşavir (YMM) olarak iki kola ayrılmaktadır. Mali Müşavirler genel olarak bir işletmede muhasebede yevmiye kayıtlarını kaydeden defterleri tutmakla görevlidir. İşletmenin kendine ait Mali Müşaviri bu defteri tutabileceği gibi dışarıdan Mali Müşavir tutarak defterlerin tutulma imkânı bulunmaktadır.

Bunun yanı sıra Mali Tabloların Analizini de SMMM olarak çalışan kişiler yaparlar. Mali Tablolar içerisinde Bilanço, Gelir Tablosu yer aldığı gibi yardımcı mali tablolar yer alır. Ayrıca çalıştığı işletmenin Katma Değer Vergisi (KDV) ya da kurumlar vergisi gibi beyan edilme zorunluluğu olan pek çok beyannameyi düzenler ve onaylar. SMMM olarak çalışan bir kişi, çalıştığı kurumda muhasebe sisteminin alt yapısını da kurabilir.

Bağımlı Mali Müşavir ve Bağımsız Mali Müşavir

SMMM yani Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bağımlı ve bağımsız olarak iki farklı şekilde çalışmaktadır. Bağımsız Serbest Muhasebeci Mali Müşavir olmak kendi bürosuyla birlikte işini yapmaktır. SMMM olmak için hak kazanan kişilerin tercihlerine göre bağımlı olarak da işlerini sürdürebilirler. Önemli olan nokta ise Serbest Muhasebeci Mali Müşavir olmak için oldukça zorlu şartlar bulunmaktadır.

Mali Müşavir Nasıl Olunur?

  1. T.C. vatandaşı olmak
  2. Haklarını kullanabilme ehliyetinin olması
  3. Hüküm giymemiş olmak
  4. Memuriyetten kovulmamış olmak

Gibi tüm mesleklerde geçerli olan şartları sağlamış olmalıdır. Yanı sıra işletme, iktisat, kamu yönetimi, maliye, gibi üniversite bölümlerinden lisans mezunu olmak gerekmektedir.

Bunun yanı sıra SMMM Staja Giriş sınavını geçerek en az 3 yıl staj yapmak gerekmektedir. Staj bitiminden sonra da SMMM yeterlilik sınavını geçmek tüm sürecin tamamlanması için yeterli olmaktadır. Yeminli Mali Müşavirler ise tasdik işlemleri yapma yetkisine haiz olan kişilerdir. Tasdik faaliyetleri genellikle vergi beyannameleri ile mali tablolarla ilgili olarak hazırlanmaktadır. Yeminli Mali Müşavir olabilmek için 10 yıl boyunca Serbest Muhasebeci Mali Müşavir olarak çalışırlar. Bu sürecin devamında mesleki sınav yeterliliğini elde etmiş olmak gerekir. Ayrıca Yeminli Mali Müşavirler SMMM muhasebe işlemlerini kanunen yapamamaktadır. Yeminli Mali Müşavir ve Normal Mali Müşavir ile ilgili daha çok bilgi almak için linklere tıklayabilirsiniz.

Related posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir