Tek Düzen Hesap Planı Nedir? Tek Düzen Hesap Planı Nasıl Oluşur?

  • Whatsapp
Tek Düzen Hesap Planı Nedir? Tek Düzen Hesap Planı Nasıl Oluşur?

Tek Düzen Hesap Planı Nedir?

Tek Düzen Hesap Planı işletmelerin muhasebe fonksiyonları içerisinde yer alan sınıflandırma fonksiyonunu yerine getirebilmeleri için zorunlu olarak kullandıkları bir hesap planıdır. Her ölçekte işletme için muhasebe kayıtlarının kayıtsız şartsız ve eksiksiz şekilde tutması gerekmektedir. Bu işlemlerin de gerçekleşebilmesi için Tek Düzen Hesap Planının kusursuz olması gerekir.

Tek düzen hesap planı muhasebe sistemindeki kusursuzluğu sağlayan bulgulardan bir tanesidir. Hesap Planı muhasebede belirli bir sistem çerçevesinde işlem kolaylığı sağladığı için oldukça büyük bir öneme sahiptir.

Hesap Planı Neden Gereklidir?

Tek düzen hesap planı, muhasebe işlemlerinin kaydedilmesinde kullanılan, belirli bir sistemle hazırlanmış hesapların yer aldığı listeye verilen isimdir. Tek duzen hesap plani nedir sorusunun cevabı aslında budur.

Aynı zamanda tek düzen hesap planı devlet kurumlarınca resmileştirilmiş bir hesap cetvelidir. Muhasebede bu hesap planı muhasebe işlemlerinin de bir düzen ve çerçeve de ilerlemesini kolaylaştırmaktadır.

Tek Düzen Hesap Planını Bütün Şirketler Kullanır!

Tek Düzen Hesap Planında muhasebe hesap kodları belli bir düzene göre sıralanmaktadır. Burada yazılan hesap planında yer alan kodlar değiştirilemez. 1 Ocak 1994 tarihinde bilanço hesabına göre defter tutan tacirler hesap planı uygulamak zorunda kalmışlardır.

Yapılan yeni düzenlemeyle birlikte geçmişte yaşanan pek çok karmaşıklığa son verilmiş ve muhasebe kayıtları daha sağlıklı hale gelmiştir.

Bilanço Usulüne Göre Defter Tutanlar

Muhasebelerini bilanço usulüne göre tutanlar kendi kurdukları muhasebe sistemine göre hareket edemezler. Devlet tarafından resmileştirilmiş ve belirli bir mantığı uygun bulunan tek düzen hesap planına göre uyulması zorunludur. Buna göre bilanço usulüne göre defter tutanları tamamı kurallara uygun bir şekilde Hesap Planına vakıf kalmaları gerekir.

Hesap planında sabit kodlar yer almaktadır. Belirli bir sisteme ve koda göre oluşturulan bu hesap planı bir mantık çerçevesinde kurulmuştur. Sabit olarak oluşturulan bu hesap planı değiştirilemez bir özelliğe sahiptir. Ancak hesap kodlarına belirli eklemeler yapılabilir.

Tek Düzen Hesap Planı Nasıl Oluşur?

Muhasebe hesap planında oldukça hesap kodu bulunmaktadır. 1 rakamı ile başlayan hesap sınıfları 9 rakamına kadar gitmektedir. Fakat genel olarak söylemek gerekirse aşağıdaki gibi sınıflandırılmaktadır.

  • 1 : Dönen varlıklar
  • 2 : Duran varlıklar
  • 3 : Kısa vadeli yabancı kaynaklar
  • 4 : Uzun vadeli yabancı kaynaklar
  • 5 : Öz Kaynaklar
  • 6 : Gelir Tablosu Hesapları
  • 7 : Gider Hesapları
  • 8 : Serbest Hesaplar
  • 9 : Nazım hesaplar

yukarıda yalnızca Tek Düzen Hesap Planının ana hesap karakterlerine değinilmiştir. Hesap planında yüzlerce hesap bulunduğundan dolayı burada hepsini sıralamak doğru olmayacaktır. Fakat Gelir İdaresi Başkanlığının sunmuş olduğu siteden bütün hesapları teker teker inceleyebilir, gerekli çıktıları alabilirsiniz. Siteye gitmek için tıklayınız.

Tek Düzen Hesap Planının Özellikleri Nelerdir?

Belirli bir sistem ve kodlara göre oluşturulan Tek Düzen Hesap Planı belirli bir mantık çerçevesinde kullanılmaktadır. Sabit olan muhasebe hesap planı değiştirilemeyen bir özelliğe sahiptir. Yalnızca hesap kodlarının kullanımına göre eklemeler yapılabilir.

Hesap planında yer alan kodlar yalnızca 1’den 9’a kadar gitmektedir. Tek düzen hesap planı ile birlikte aktif ve pasif bölümlerin yer aldığı bilanço daha iyi anlamlandırılmaktadır. Buna göre gelir tablosunda yer alan hesaplarda bu hesap planı sayesinde daha kolay hale gelmiştir. Tek düzen hesap plani, muhasebe hesap planlarında büyük kolaylık sağlamaktadır.

Kimler İçin Tek Düzen Hesap Planı Zorunludur?

Bilanço usulüne göre defter tutan mükelleflerin hepsi Tek Düzen Hesap Planını kullanmak zorundadır. Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler birinci Sınıf Tüccar sınıfına giren mükelleflerin tümüdür.

Yani Tek Düzen Hesap Planı zorunlu olan kişileri sıralayacak olursak:

  • yıllık alımları 408.600 TL’yi,
  • yıllık satışları 572.040 TL’yi,
  • yıllık gayri safi iş hasılatı 204.300 TL’yi,
  • iş hasılatlarının beş katıyla yıllık satış tutarlarının toplamı 408.600bin TL’yi

Aşmayan mükellefler bu gruba girmektedir. Bu sınırları aşan mükellefler, defterlerini bilanço esasına uygun olarak tutmak zorunda kalarak aynı zamanda Tek Düzen Hesap Planına geçiş yapmış olurlar. Yukarıda bahsedilen rakamlar 2022 yılında geçerli olacak olan rakamlardır.

Hesaplar Neye Göre Sınıflandırılır?

Muhasebe Tek Düzen Hesap Planı içerisinde yer alan kodlar belirli bir sistem ve mantığa göre oluşturulmaktadır. Bu belirtilen hesap planı kodları kesinlikle değiştirilemez. Hesap kodunun ilk rakamı hesap sınıfıdır. Hesap kodunun ikinci rakamı ara hesap grubudur. Hesap kodunun üçüncü rakamı ise alt hesap gurubudur.

Tek Düzen Hesap Planındaki hesaplar değiştirilemeyeceği için aralarda bazı boşluklar bulunmaktadır. Bu boşlukların sebebi defter tutanlar gerekli gördüklerinde yeni hesap oluşturabilsin, işlemlerini daha detaylı sınıflandırabilsin amacı gütmektedir. Ancak Tek Düzen Hesap Planında bulunan genel hesaplar hiçbir şekilde değiştirilemez.

Tek Düzen Hesap Planı İçin Tıkla

 

Related posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir