Tek Düzen Hesap Planı Nedir? Tek Düzen Hesap Planı Nasıl Oluşur?

  • Whatsapp
Tek Düzen Hesap Planı Nedir? Tek Düzen Hesap Planı Nasıl Oluşur?

Tek Düzen Hesap Planı Nedir?

Her ölçekte işletme için muhasebe kayıtlarının kayıtsız şartsız ve eksiksiz şekilde tutulması gerekmektedir. Muhasebe sisteminin de belirli bir düzen çerçevesinde olması için gerekli bazı şeyler bulunmaktadır. Tek düzen hesap planı bunlardan bir tanesidir. Tek düzen hesap planı muhasebenin belirli bir sistem çerçevesinde işlem kolaylığı sağladığı için oldukça büyük bir öneme sahiptir.

Hesap Planı Neden Gereklidir?

Tek düzen hesap planı, muhasebe işlemlerinin kaydedilmesinde kullanılan, belirli bir sistemle hazırlanmış hesapların yer aldığı listeye verilen isimdir. Aynı zamanda tek düzen hesap planı devlet kurumlarınca resmileştirilmiş bir hesap cetvelidir. Muhasebede bu hesap planı muhasebe işlemlerinin de bir düzen ve çerçeve de ilerlemesini kolaylaştırmaktadır.

Tek Düzen Hesap Planını Bütün Şirketler Kullanır!

Hesap Planında muhasebe hesap kodları belli bir düzene göre sıralanmaktadır. Burada yazılan hesap planında yer alan kodlar değiştirilemez. 1 Ocak 1994 tarihinde bilanço hesabına göre defter tutan tacirler hesap planı uygulamak zorunda kaldılar. Yapılan yeni düzenlemeyle birlikte geçmişte yaşanan pek çok karmaşıklığa son verilmiş ve muhasebe kayıtları daha sağlıklı hale gelmiştir.

Bilanço Usulüne Göre Defter Tutanlar

Muhasebelerini bilanço usulüne göre yapanlar kendi kurdukları muhasebe sistemine göre hareket edemezler. Devlet tarafından resmileştirilmiş ve belirli bir mantığı uygun bulunan tek düzen hesap planına göre uyulması zorunludur. Özellikle uyması gereken kurum ve kuruluşlarda bulunmaktadır.

Tek düzen hesap planına göre sabit kodlar yer almaktadır. Belirli bir sisteme ve koda göre oluşturulan bu hesap planı bir mantık çerçevesinde kurulmuştur. Sabit olarak oluşturulan bu hesap planı değiştirilemez bir özelliğe sahiptir. Ancak hesap kodlarına belirli eklemeler yapılabilir.

Tek Düzen Hesap Planı Nasıl Oluşur?

102 bankalar hesap planına göre ;

Muhasebe hesap planında oldukça hesap kodu bulunmaktadır. 1 rakamı ile başlayan hesap sınıfları 9 rakamına kadar gitmektedir.  Fakat genel olarak söylemek gerekirse aşağıdaki gibi sınıflandırılmaktadır.

  • 1XX : Dönen varlıklar ( Nakit para, bankadaki para, stok paradır. Ana hesap grubudur. Bir başka deyişle ise işletme faaliyetleri içerisinde değerlendirilmesi 1 yıl içerisinde mümkün olan varlıkları temsil etmektedir.)
  • 2XX : Duran varlıklar (Arabalar, makinalar vb.)
  • 3XX : Kısa vadeli yabancı kaynaklar (1 yıldan kısa olan hesaplar)
  • 4XX : Uzun vadeli yabancı kaynaklar (1 yıldan fazla olan hesaplar)
  • 5XX : Öz Kaynaklar(Sermaye ya da şirketin önceden gelen karları)
  • 6XX : Gelir Tablosu Hesapları (Satışlar, maliyeler, 7XX’den gelen sermayelerdir. Ana hesap grubudur. )
  • 7XX : Gider Hesapları (Maliyet geliri olmayan gider)
  • 8XX : Serbest Hesaplar
  • 9XX : Nazım hesaplar (ne bilançoya gidenler ne de gelir tablosuna gidenler. Yalnızca bilgi amaçlı kullanılırlar. Bu hesaplarda yer alan kayıtlar normal faaliyet döneminde işletme içerisindeki kaynaklar değişime etki etmese de, kimi zamanlar işletme kaynaklarındaki değişim oluşturabilecek duruma da gelebilir.)

Tek Düzen Hesap Planının Özellikleri Nelerdir?

Belirli bir sistem ve kodlara göre oluşturulan hesap planı belirli bir mantık çerçevesinde kullanılmaktadır. Sabit olan muhasebe hesap planı değiştirilemeyen bir özelliğe sahiptir. Yalnızca hesap kodlarının kullanımına göre eklemeler yapılabilir.

Hesap planında yer alan kodlar yalnızca 1’den 9’a kadar gitmektedir. Tek düzen hesap planı ile birlikte aktif ve pasif bölümlerin yer aldığı bilanço daha iyi anlamlandırılmaktadır. Buna göre gelir tablosunda yer alan hesaplarda bu hesap planı sayesinde daha kolay hale gelmiştir. Tek düzen hesap planı, muhasebe hesap planlarında büyük kolaylık sağlamıştır.

Kimler İçin Tek Düzen Hesap Planı Zorunludur?

Bilanço hesabına göre defter tutan mükelleflerin hepsi bu hesap planını kullanmak zorundadır. Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler birinci Sınıf Tüccar sınıfına giren mükelleflerin tümüdür.

Yani hesap planı zorunlu olan kişileri sıralayacak olursak: yıllık alımları 280 bin TL’yi, yıllık satışları 390 bin TL’yi, yıllık gayri safi iş hasılatı 140 bin TL’yi, iş hasılatlarının beş katıyla yıllık satış tutarlarının toplamı 230 bin TL’yi aşmayan mükellefler bu gruba girmektedir.

Hesaplar Neye Göre Sınıflandırılır?

Muhasebe hesap planındaki kodlar belirli bir sistem ve mantığa göre oluşturulmaktadır. Bu belirtilen hesap planı kodları kesinlikle değiştirilemez. Hesap kodunun ilk rakamı hesap sınıfıdır. Hesap kodunun ikinci rakamı hesap grubudur. Hesap kodunun üçüncü rakamı ise büyük defter hesabıdır.

 

Related posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir