Ticari Kazanç Nedir? Kimler Ticari Kazanç Elde Eder?

  • Whatsapp
Ticari Kazanç Nedir? Kimler Ticari Kazanç Elde Eder? Kazanç Çeşitleri

Ticari Kazanç Nedir?

Ticari Kazanç her türlü ticari veya Sınai faaliyete başvurularak elde edilen kazanç türüdür. İşletmeler ve Şirketler Ticari Kazanç elde ederler. Belirli bir ilmi bilgiye dahil olmayan, bir işveren bağlı olmadan, zirai işlerle alakası olmayarak sürdürülen ve emeğin karşılığında ticari gelir elde eden herkes Kazanç sağlamış olur. Ticari Kazanç işletmelerine örnek verilecek olursa;

  • Ticaret Şirketleri
  • İşletmeler
  • Bakkallar
  • Marketler
  • Eczacılar
  • Diş Protez İşleri
  • Aracılık Faaliyetlerinden Gelir Sağlamak
  • Gayrimenkul alım satım işleri ile sürekli uğraşılması
  • Özel okul ve hastane gibi yerlerin işletilmesi
  • Madenler
  • Taş Ocakları
  • Kireç Ocakları
  • Her türlü kar sağlayanlar ( Yüksek Kazanç )

Gibi faaliyetlerin bütününü ticari kazanca örnek olarak verebiliriz. Burada karıştırılmaması gereken öncelikli kural işin süreklilik arz etmesidir. İş süreklilik arz edecek bir durumdaysa kesinlikle bir Mali Müşavire başvurarak işletmenin açılışı yapılmalı ve çalışmalara başlanmalıdır.

Ticari Kazancın Tespiti

Ticari Kazanç – Gerçek Usul

Gerçek usulde defter tutan mükellefler ikiye ayrılmaktadır. Bunlar 1.sınıf ve 2.sınıf tüccarlardır. 1. Sınıf tüccarların sorumlulukları 2.sınıf tüccarlara göre daha fazladır. Örneğin 1.Sınıf tüccarlar Yevmiye – Envanter – Defter-i Kebir isimli defterleri tutmak zorundayken 2. Sınıfta yalnızca işletme defteri tutulması zorunludur. 1.sınıf tüccarların tutmak zorunda oldukları defterlere “Bilanço Esasına” göre defter denilmektedir. 2. Sınıfların ise “İşletme Esasına” göre defter tutmaktadırlar.

Kimler 1. Sınıf Tüccardır?

  • Her türlü Ticaret Şirketi
  • Kanunda yazılı olan bazı sınırların üzerine çıkan şahıs işletmeleri
  • Kendi isteği dâhilinde bilanço esasına göre defter tutmak isteyenler

Kimler 2.Sınıf Tüccardır?

  • İşe yeni başlayan şahıs işletmeleri
  • Kanunda yazılı olan bazı sınırların altında yer alan şahıs işletmeleri,

Tüccarlar Nasıl Sınıf Değiştirirler?

1.Sınıftan 2.Sınıfa Geçiş
  • Bir bilanço döneminde %20 ve daha fazla olacak şekilde zarar eden mükellefler kendi istekleri doğrultusunda 2. Sınıf tüccarlığa geçiş yapabilirler. Ancak bunlar Sanayi, Limited gibi Ticari Kazanç sağlayan şirketler olamaz. Şirketler her zaman Bilanço Esasına göre defter tutmakla yükümlüdürler.
  • Bunlar dışında kalan firma ve işletmeler arka arkaya 3 yıl boyunca düşüş olursa ikinci sınıfa geçiş yapabilirler.
2.Sınıftan 1.Sınıfa Geçiş
  • Bir bilanço döneminde %20 den fazla artış varsa
  • Arka arkaya iki hesap dönemi boyunca işletmenin kazançlarında yükseliş varsa ve ilgili iki dönemi kârla kapatmış ise 1.sınıf tüccarlığa geçmekle yükümlüdür. Ancak süreklilik arz etmesi gerekmektedir. 2 yıl peş peşe kârla kapatması 1. Sınıf tüccar olarak defter stiline geçmesi gerekli olacaktır.

Ticari Kazanç – Basit Usul

Basit usul olmak bir nevi muaflık demektir. Her mükellefiyetin şartlarının olduğu gibi basit usul olmak içinde bazı şartlar aranmaktadır. Bunlar;

  • Sürekli olarak kendi işinde çalışacak
  • Gerçek usul olarak Zirai ve Ticari kazanç elde etmeyecek
  • Kanun hudutlarında belirtilmiş olan emsal kira bedeli basit usul mükellefler için belirtilmiş Sınırların altında olacaktır.
  • Kanunen mal alım satım tutarları, iş hasılatı tutarları altında olacak. Yani mükellefiyet çok para kazanmamalı. Basit usul mükellef çok para kazanmaya başladığı anda bir daha ki hesap döneminde direkt olarak gerçek usule geçiş yapmalıdır.

Basit Usulden Faydalanamayacak Olan Bazı Ticaret Erbapları

  • Sarraflar
  • Kıymetli maden alım satım işleri ile uğraşanlar
  • İlan ve reklam işleriyle uğraşanlar
  • Gayrimenkul alım satım işleri ile uğraşanlar
  • Maden işletmeleri
  • Kireç ocakları
  • Şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapanlar

Basit usul istisnasından yararlanamazlar.

Ticari Kazanç Sağlayan Mükelleflerden İndirilebilecek Giderler;

  • Ham madde, işçi ücretleri, iş yeri kirası, elektrik, su, ısıtma, soğutma giderleri
  • İşçilere yapılan ek ödemeler
  • İşçiler için harcanacak olan tedavi ve bakım masrafları
  • Yasal olan tazminatlar
  • Amortismanlar
  • İşler ile ilgili olan seyahat harcamaları

Yani kısacası bir harcamanın gider olarak gösterilip kârdan düşürülebilmesi için bu harcamanın kesinlikle şirketin veya işletmenin faaliyet konusunda yer alan iş ile ilgili olarak yapılmış olması gerekmektedir. Örneğin B şirketinin bir müzik şirketi var iş ile ilgili olmayarak bir Tur – Gezi şirketinin düzenlemiş olduğu faturayı muhasebecisine bu faturayı gider olarak işlemesini dayatamaz. Çünkü bu faturanın iş ile ilgili hiçbir alakası olmamaktadır. Bir harcamanın gider niteliği kazanabilmesi için faaliyet konusu içerisine uygun olacak şekilde yapılmış olması gerekmektedir.

Ticari Kazançta İndirilemeyecek Giderler;

  • Şirket sahibinin ailesinin kendilerine özel olarak harcadığı paralar
  • Cezalar ve motorlu taşıt vergileri
  • Özel iletişim vergisi ve şans oyunları
  • İşle ilgili olmayan bazı varlıkların vergileri
  • Bazı taşıtların gider ve Amortismanları
  • Alkollü içecekler ve tütün mamullerine ait harcanan reklam giderleri

Aslına bakılacak olursa bu durum biraz görecelidir. Şirketlerin faaliyet konusu ve yapısına göre hangi harcamaların gider olarak işlenebileceği değişmektedir. Bunun kararını vermek aslında o şirket ile sorumlu olan Mali Müşavire kalır. Müşteri veya şirket farkında olmadan bazı fatura vs. gider evraklarını Mali Müşavire gönderebilir. Mali Müşavir bunların ayrımını yaparak, hangi faturaların işlenip işlenmemesi gerektiğine karar vermelidir. Yanlış bir karar verilir ve herhangi bir incelemede bu durum tespit edilirse sorumluluk kesin olarak Mali Müşavire aittir.

Related posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir