Ücret Sistemleri Nelerdir? Ücret Çeşitleri ve Ücret Sistemleri

  • Whatsapp
Ücret Sistemleri Nelerdir? Ücret Çeşitleri ve Ücret Sistemleri

Ücret Çeşitleri ve Ücret Sistemleri

Ücretler çalışanlara düzenli olarak verilen ödemelerdir. Bu Ücretler zaman içerisinde değişimlere uğrayarak farklı yollar üzerinden değerlenmeye başlanmışlardır. Zaman Ücreti günümüzde en çok kullanılan Ücret Sistemi olsa da Parça Başı Ücret, Götürü Ücret, Primli Ücret, Yüzde Usulü Ücret gibi diğer Ücret Sistemleri de sık sık kullanılmaktadır.

Zaman Ücreti Nedir?

Zaman ücreti, ücretin saatlik, günlük, haftalık ya da aylık olarak ödendiği durumlarda uygulanan ücret sistemlerinin ismidir. Sistemin pek çok olumlu yanı bulunmaktadır. Öncelikle hesaplama kolaylığı, işçilere kolay anlatılabilmesi, işçi alacağı ücreti önceden hesaplayabilmesi, işçinin işçilik giderlerini hesaplaması olumlu yanları arasında yer almaktadır.

Zaman ücretinin pek çok olumlu yanını olmasının yanı sıra verimliliği düşürmesi ve işçiyi çalışmaya zorlanmaması gibi işletme açısından bazı olumsuz yanları da bulunmaktadır. Zamana göre ücret sisteminde zaman ölçüsü karşılığında belirli bir paranın ödenmesi önemli olduğu için işin yapılıp yapılmaması önem taşımamaktadır. Zaman ücreti, ücret sistemi içerisinde tarihsel gelişimi bakımından en eski ve en yaygın olan ücret sisteminden bir tanesidir.

Parça Başı Ücret Nedir?

Ücret Çeşitleri veya Ücret Sistemlerinden bir tanesi de Parça Başı Ücrettir. Parça Başı Ücret üretilen mal miktarına göre işçiye verilen ücretin ismidir. Parça başı ücreti belirlemek için her parça için saptanan para biriminin üretilen parça miktarı ile çarpılması ile bulunur. Zaman ücretinin tam aksine işçiyi çalışmaya iten bir ücret tipidir. İşçi yaptığı parça miktarına göre bir ücret alacağından dolayı çalışma temposunu yapabildiği kadar hızlandırmaktadır. Yalnız işçinin çok yorulduğu ve dikkatinin dağılacağını düşünerek iş kazası ya da meslek hastalıklarının riskinin de artacağı bir durumdur.

İşçinin alacağı ücret parça başı ürettiği şekilde belirleneceği için işçiye yapabileceği zaman aralığında yeterli bir iş verilmesi önemli bir faktördür. Ücretin parça başına ya da iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırıldığında işveren tarafından işçiye yapacağından ya da yapabileceğinden daha az tutarda iş verildiği takdirde aradaki ücret farkı ödenerek işçinin eksik aldığı ücret telafi edilmektedir.

Götürü Ücret Nedir?

Götürü ücret sistemlerinde yapılması gereken bir iş ve bu iş karşılığında belirlenen bir ücret bulunur. Genel olarak işin yapılacağı sürede belirlenmiştir. İşçi kararlaştırılan zamandan önce işini bitirdiği takdirde başka bir iş yaparak ücretini arttırabilir. Götürü Ücret Sistemi yapılan işin sonucuna göre verilen bir ücret türüdür. İşin biteceği zamanı taraflar kararlaştırabilir ya da kararlaştırmayabilir. İşçi işi ne kadar kısa sürede bitirirse diğer işe geçme imkanı da o kadar artacaktır.

Primli Ücret Nedir?

Prim, işçinin bireysel olarak ya da grup içerisinde Üstün çaba göstermesi ile birlikte başarılı şekilde yapmış olduğu işi ödüllendirmek için ödenen ek bir ücret olarak ifade edilebilir. Primli ücret işçinin çalışma gücünü arttırmak için işçiyi teşvik etmek üzere uygulanan bir ücret sistemleri olarak ifade edilebilir. Söz konusu olan prim ücretin bir insanın becerileri oluşturmaktadır. Bu da devamlı uygulama olanağının bulunmasına bağlı bir durumdur. Primli Üücret Sistemleri pek çok faydası bulunduğu gibi pek çok zarar da bulunmaktadır.

Üretimi ve kaliteyi arttırmak, tasarrufu olanak sağlamak, işçinin özgüvenini ve işletmeni rekabet gücünü arttırmak gibi olumlu yanları olduğu gibi iş kazalarında arttırmak, işçiler arası yarış ya da kıskançlığa yol açmak, işçilere zorlanması gibi pek çok olumsuzluğa da yol açabilir. Aynı zamanda primli ücret sistemi tek başına uygulanabilecek bir sistem değildir. Birkaç ücret sistemiyle birlikte karma olarak uygulanmaktadır. Prim ücreti sayesinde yapılan işlerin kalitesi artmaktadır.

Yüzde Usulü Ücret Nedir?

Yüzde usulü Ücret Sistemleri işçinin ücreti servis yaptığı müşterileri tarafından ödenmektedir. Yüzde Usulü Ücret sisteminde Maaş Bordrosunda yüzde olarak belirli bir miktar eklenir ve bunun ödenme zorunluluğu bulunur. Toplanan bu yüzdeler belirli bir esas dahilinde kaydedildikten sonra yine belirlenen orana göre işçilere dağıtılmaktadır.

Ancak bu şekilde çalışan işçinin gündeliği asgari ücretin altında kalıyorsa aradaki fark doğrudan işveren tarafından karşılanmaktadır. İşveren dağıtılan paraların eksiksiz olarak dağıtıldığını belgelemek zorundadır. Yüzde usulü ücret türü genellikle otel lokanta ya da eğlence yerleri gibi hizmet sektöründe faaliyet gösteren iş yerlerinde uygulanan bir ücret sistemi olarak kullanılmaktadır.

Komisyon Ücreti Nedir?

Ücret Sistemlerinden bir diğeri ise KomisyonÜcretidir. Komisyon ücreti genellikle emlakçılar, bankalar vs. bu sistemi kullanmaktadırlar. Komisyon ücreti yapılan işin hacmine göre belirlenebilir. Komisyon ücret işçinin yaptığı işin miktarına bağlı olarak maktu ya da yüzde olarak ödenmektedir. Genellikle ticari işletmelerde yaygın olarak kullanılan bir ücret sistemidir.

Tek başına kullanılabilen bir ücret sistemi olmanın yanı sıra karma olarak da kullanılabilir. Komisyon ücreti tek başına uygulandığında işçiye ödenen ücret asgari ücretin altında olduğu takdirde işveren tarafından karşılanmaktadır.

Kardan Pay Alma Ücreti Nedir?

Kardan pay alma ücreti ise işçileri işletmeye bağlamak ve daha verimli çalışmalarını sağlamak amacı ile kullanılır. Kardan pay alma ücreti işçilere ücret eklentisi olarak işletmenin karından bir pay verilmesini öngörmektedir. İşletmelerin bir nevi temettü dağıtması olarak sayılabilecek kardan pay alma şeklinde kararlaştırılması olanağı mevcuttur..

Kardan pay alma ücreti en geç bir ayda ödenir, Bu süre iş sözleşmeleri ya da toplu iş sözleşmeleri ile bir haftaya da indirilebilir. Kardan pay alma ücret sistemi tek başına uygulanan bir ücret sistemi olarak bilinmemektedir. Mutlaka diğer ücret sistemi ile birlikte karma olarak uygulanmalıdır. Aynı zamanda bu Ücret Sistemlerinde işçiye yalnızca kardan pay verilmesi söz konusu olup işçinin zarardan pay alması söz konusu değildir.

Mesai Ücret Sistemi

Bu sistem herkesin de bilmekte olduğu gibi iş günlerinin akşamlarında, cumartesi, pazar, bayram tatilleri, resmi tatiller gibi çalışılmaması gereken durumlarda çalışıldığında, yani normal mesai saatlerinin dışında kalan sürelerde fazladan emek ve çaba sarfedilerek zaman harcanmasına verilen isimdir.

Elbetteki işveren bu fazla çalışma için çalışana karşılığını verecektir. Bu oranlar normal bir gün veya cumartesi günleri için işçinin normal saatlik mesai ücretinin %50’si kadardır. Ancak pazar günleri ve diğer resmi tatillerde bu oranlar %100 olarak uygulanmaktadır. Örneği saatlik ücreti 10 TL olan bir işçi, pazar günü çalışırsa saatlik 20 TL kazanmış olacaktır. Bu rakamlar da maaş bordrolarına yansıtılmak zorundadır.

 

Related posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir