Yevmiye Defteri Nedir? Yevmiye Defteri Nasıl Tutulur? Açılış ve Kapanış Onayı

  • Whatsapp
Yevmiye Defteri Nedir? Yevmiye Defteri Nasıl Tutulur? Açılış ve Kapanış Onayı

Yevmiye Defteri Nedir?

Yevmiye defteri nedir sorusunun cevabını vermek gerekirse, muhasebede ticari işlemlerin belgelere dayanılarak tarih sırası ile maddeler halinde kaydedildiği defter olarak açıklanabilir. Yevmiye defterinde yapılan her kayıt mutlaka bir belgeye dayandırılmalıdır. Muhasebe de belgesi olmayan hiçbir işlem kaydedilmemektedir. Yevmiye defterine ilk olarak işe yeni başlayan işletmelerde açılış bilançosu, eskiden bu yana işe devam eden işletmelerde önceki dönem sonu bilançosunda yer alan bilgiler esas alınarak açılış onayı verilmektedir.

Kurallara Uygun Düzeltmeler

Öncelikle bilinmelidir ki, yevmiye defterinde hata olduğu sürece muhasebe kurallarına göre uygun olan düzeltmeler yapılır. Kayıt silme, karalama ya da sayfa kopartmak gibi işlemler yapılamaz. Yapıldığı takdirde cezai işlem uygulanmaktadır. Pek tabii yanlış yapılan hatalarında düzeltilmesi mümkündür. Yanlış yazılan rakam ya da harfin üzerine tek bir çizgi çekilir, üzerine ya da yanına doğru olan şekli yazılır. Yevmiye defteri ciltli ya da yapraklı olabilir.

Yevmiye Defteri Notere Onaylatılır

Yevmiye defteri kullanılmadan önce notere onaylatılması gerekmektedir. Notere onaylatılmayan yevmiye defterleri geçersiz sayılmaktadır. Yevmiye defteri formatı kullanılan muhasebe programına göre değişiklik göstermektedir. Örneğin muhasebe kayıtlarını bilgisayar programında tutulduğu için kayıtların modeli farklılıklar gösterebilmektedir. Ancak yol aynı yoldur.

Yevmiye defterinde muhasebe işlemleri günü gününe kaydedilmesi esastır. Fakat en geç 10 gün içerisinde de kayıt yapılması doğrudur. Muhasebe kayıtlarının muhasebe fişlerine dayanarak deftere kaydedilmesinde ise 45 gün süre bulunmaktadır. Yevmiye defteri Türk Ticaret Kanununa göre ait olduğu yıldan başlayarak 10 yıl, Vergi Usul Kanununa göre izleyen yıldan başlayarak 5 yıl süre ile saklanmalıdır.

Yevmiye Defterinde Kapanış Onayı

Yevmiye defteri muhasebe için tutmak zorunda olan anonim şirketler, Limited şirketler, adi komandit şirketler, Kooperatifler, kolektif şirketler ya da adi ortaklıklar kapanış onayı yaptırmak zorundadır. Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yevmiye defterine kapanış onayı yapılmaması durumunda cezai işlem uygulanır. Ayrıca kapanış onayı yapılmamış defterler ticari davalarda da delil olarak kullanılamaz, herhangi bir geçerliliği bulunamaz.

E-dönüşümle birlikte yevmiye defterleri, e-defter sistemiyle Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB)’in belirlediği standartlara uygun şekilde elektronik ortamda düzenlenerek pratik ve hızlı olarak GİB’e iletilmektedir. Bu sayede iş gücü ve maliyetten oldukça tasarruf edilir. Ayrıca gereksiz olan tüm masraflardan da bu sayede uzak kalınmış olunur. Noter tasdiki, kâğıt, arşivleme gibi masraflar yerine daha çevreci şekilde yevmiye defteri tutulmaktadır.

Yevmiye Defteri Özellikleri Nelerdir?

Yevmiye kelimesi Günlük işleri ifade ederken kullanılan bir kelimedir. İşletmelere ait faaliyetlerin belge göstermek suretiyle tarih sırası ve maddeler oluşturularak kaydedilmesine ise yevmiye kaydı denilmektedir. Bu kayıtta işletmenin bütün harcamaları, gelirleri, giderleri vs. evrak ile yapılmış olan her türlü işlem yer almaktadır. Yevmiye Defteri Muhasebe de yer alan ticari işlemlerin tarih sırasıyla belgelere dayandırılarak kayıt altına alındığı deftere verilen isimdir.

Yevmiye Defteri Eksiksiz ve Düzenli Olmalı

Muhasebe yevmiye defteri kaydı için öncelikle defter daima eksiksiz ve düzenli olarak yazılmalı veya yazdırılmalıdır. Önceden bu defterler tamamen el ile yazılıyordu fakat günümüzde artık buna gerek kalmadı çünkü bilgisayarlar ve yazıcılar oldukça kolaylık sağlamaktadır. Defter kayıtları arasında boşluk bulunmaz ya da satır atlaması yapılamaz. Yevmiye defteri sayfaları koparılamaz, yerleri değiştirilemez. Yevmiye defterine yapılan bir kayıt daha sonra içeriği belirlenemez hale gelecek şekilde değiştirilemez.

Yevmiye defteri özellikleri içerisinde aynı zamanda, defterde yer alan işaret ya da sembollerin açıklamalarının defter içerisinde yer alması gerekmektedir. Eğer ki yer almıyorsa da işaret ya da sembollerin açık şekilde olması gerekmektedir. Bir diğer yevmiye defteri özelliği ise kayıtlar Türkçe tutulur. Fakat aksi durumlarda yabancı dillerde tutulsa bile yevmiye defterinde ekstra Türkçe kaydının bulunuyor olması zorunludur. Bunun yanı sıra yevmiye defterinde Türk parası kullanılmak zorunludur. Yabancı paralar kesinlikle yevmiye kayıtlarında yer alamaz.

Yevmiye Defteri Nasıl Yazılır?

Yevmiye maddelerinin içermesi gereken bazı bilgiler bulunmaktadır. Bu bilgiler arasında yevmiye madde sıra numarası, tarih, borçlu hesap, alacaklı, tutar ve hesap kaydının dayandırıldığı belgelerin türü ve varsa tarihleri ve sayıları bulunmaktadır. Yevmiye defterlerine ilk olarak açılış onayı yapılır. Yevmiye defterinin ilk kaydı açılış bilançosuna göre düzenlenen açılış kaydıdır. Açılış onayında aktifteki hesaplar borca, pasifteki hesaplar alacağa kaydedilir. Ve bu sayede açılış onayı düzenlenmiş olur.

Muhasebe yevmiye defterine yazılan işlemler yevmiye maddeleri halinde yazılır. Yevmiye defterinde iki tarih çizgisinde yer alan terimlerin tümü yevmiye maddesini oluşturmaktadır. Bir yevmiye maddesi herhangi bir işlemin muhasebe dili ile ifade edilmiş şekli olarak da bilinir. Bir işlemin muhasebe defterine kaydedilmeden önce yazıldığı, yetkili imzası taşıyan ve bunun yanı sıra yevmiye maddelerinde yer alan bilgileri içeren fişe ise yevmiye fişi denir.

Bu fişin standart bir hali bulunmamaktadır. Her işletme kendine göre ayarlamaktadır. Muhasebe fişlerinin kasa hesabını ilgilendiren işlemlere göre olan fişlere kasa fişi denir ve kasa hesabı dışındaki işlemleri ilgilendiren işlemlere ilişkin olan fişe ise mahsup fişi denir.

Günlük Defterde Muhasebe Programının Kolaylığı

Muhasebe uygulamasında önce muhasebe fişlerine kaydedilen işlem daha sonra muhasebe yevmiye defterlerine kaydedilir. Muhasebe işlemlerinde bilgisayar ortamında gerçekleştirilen işlemlerde ise yevmiye maddesinin ögeleri muhasebe programına girilir. Program verileri ilgili defterlere kaydeder ve fişi sistem üzerinden verir. Bu aşamada ise muhasebe uygulaması tarafından verilen fişler ilgili kişiler tarafından imzalanır ve işleme esas olan belgeler de muhasebe fişlerinin yanına eklenerek saklanır.

Yevmiye Defteri Nedir? Yevmiye Defteri Nasıl Tutulur? Açılış ve Kapanış Onayı

Yevmiye Defteri Yazılırken Nelere Dikkat Edilir?

Muhasebe yevmiye defteri yazılırken dikkat edilmesi gereken bazı hususlar bulunmaktadır. Öncelikle yevmiye defteri yazarken açılış fişi, kapanış fişi bu tarz işlemlerin yapılmış olduğundan emin olmak gerekmektedir. Yevmiye maddesinde hesap kelimesi büyük harflerle yazılmalıdır. Yevmiye kaydı sırasında hesap isimleri arasında boşluklar yer almaz.

Aralarında boşluk bırakılan hesap isimlerinin üzeri çizilmelidir. Yevmiye maddesinde bulunan borç ve alacak tutarları eşit olmalıdır. Yevmiye defterinde yer alan madde numarasının önünde büyük deftere ait sayfa numarasının yer aldığı iki sütun bulunmaktadır. Buraya ise hesapların büyük defterde hangi sayfada yazdığı yer almaktadır. Yevmiye defterinde yer alan her sayfanın sonunda o sayfanın toplamı alınır ve alınan bu toplam sayfanın altına yazılır. Ayrıca bu toplam bir sonraki sayfanın başına da yazılmaktadır.

Yevmiye Defteri Tutmak Şart Mı?

Resmi Gazetede yayınlanan Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ kapsamında gerçek ya da tüzel kişi olması önem arz etmeden muhasebe yevmiye defteri tutmak zorundadır. Her tacir yevmiye defteri tutmakla yükümlü olduğu tebliğe uymak zorundadır. Bunun yanı sıra yevmiye defteri muhasebe için üçüncü kişi uzmanlara kısa bir süre içerisinde yapacakları işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında bilgi vermesi gerekmektedir. İncelemeler gerçekleşmeden önce Beyana Çağrı Mektubu ile tebliğ olunmaktadır.

İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişimi tutulan yevmiye defterlerinden izlenebilmelidir. İşletmenin muhasebesi ile ilgili ticari defterlere yapılacak olan kayıtlar Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde yer alan usul ve esaslara uyumlu olması gerekmektedir.

Yevmiye defteri her taciri kanuna göre aşağıda belirtilen ögeleri açıkça ortaya koymak zorundadır;İşletme muhasebe yevmiye defterinde ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumu, Borç ve alacak ilişkilerini, her hesap dönemi içerisindeki hesap sonuçları ve işletmeye ait birçok bilgiyi sunması gerekmektedir.

Ticari Defterler Nelerdir?

Ticari defterler Türk Ticaret Kanununda yer alan düzenleme gereği, tacirlerin işletmeleri ile ilgili tutmakla yükümlü oldukları defterlerdir. Ticari defterler üç farklı şekilde sıralanabilir:

  • Yevmiye defteri,
  • Defter-i kebir,
  • Envanter defteri.

Bu ticari defterler tutulması zorunlu olan defterlerdir. Ticari defterlerin saklanması için Türk Ticaret Kanununda belirtilen süre dikkate alınmalıdır. Ticari defterler işletme belgeleri ve işletmeye ait olan yazışmalar 10 yıl süre ile saklanmaktadır. Ticari defterlerin saklanma zorunluluğu, kişi öldükten sonra mirasçılarına geçmektedir. Ticari defterlerin delil niteliği de bulunmaktadır. Davalara delil olarak sunulabilecek niteliktedir.

Açılış ve Kapanış Onayı

Elektronik ortamda tutulan defterler için geçerli olan iki kavram bulunmaktadır; Açılış onayı ve kapanış onayı. Açılış onayı hesap döneminin ilk ayına ilişkin olarak alınan elektronik defter beratını ifade etmektedir. Kapanış onayı ise hesap döneminin son ayına ilişkin olarak alınan elektronik defter beratlarını ifade etmektedir.

Burada ticari defterlerin üç türü de yönetim kurulu karar defterinin açılış onaylarının her hesap dönemi için yapılması zorunlu bir durumdur. Onaya tabii olan defterlerin hesap dönemi içerisinde dolması ve başka sebeplerle yıl içerisinde yeni defter kullanmaya mecbur olanlar ya da yıl içerisinde yeni kurulan şirketler bu defterleri kullanmaya başlamadan açılış onayı yaptırmak zorundadır.

 

Related posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir